Skyldudráp á urriða í Ytri Rangá

Með
Guðmundur Guðjónsson
-
Ingval Lie, Ytri Rangá
Ingval Lie með aldeilis geggjaðan urriða. Áætlaður 16 pund úr Djúpósi í Ytri Rangá sumarið 2018.

Athygli hefur vakið að veiðifélag Ytri Rangár hefur nú gert veiðimönnum og leiðsögumönnum skylt að drepa allan staðbundinn og sjógenginn urriða í ánni. Er það vægast sagt umdeilt og hefur vakið nokkur viðbrögð.

Mun þetta gert í því skini að verja gönguseiði laxa sem halda uppi laxveiðitölum í ánni. Þetta er vægt til orða tekið umdeilt, enda er urriðastofn árinnar forn, stórvaxinn og rótgróinn á meðan lax þrífst ekki í ánni nema með sleppingu umræddra gönguseiða.

Það er eflaust mjög dýrt að ala og sleppa þeim mikla gönguseiðafjölda sem sett eru í Ytri Rangá, en ráðstöfun þessi kemur samt sem áður á óvart. Til þessa hefur urriða og birtingi mikið til verið sleppt, en nú kveður við annan tón. Á sama tíma og veiðimönnum er gert skylt að drepa staðbundinn urriða og birting þá er þess og krafist að allar hrygnur stærri en 68 cm séu settar í kistur til kreistingar á hausti, en hængar af sömu stærð skal sleppt lifandi í ána á ný. Þrátt fyrir að lax geti ekki tímgast í ánni. Margir hafa orðið til að benda á að þessar nýju reglur miði að því að hækka veiðitölur og að einstakir stórlaxahængar veiðist oftar en einu sinni, sem auki á hróður árinnar. Einnig að varpa sök á urriða/birting ef að laxagöngur eru ekki sem skyldi.

Hleypt hefur verið af stokkunum undirskriftasöfnum sem ber heitið Save the West Ranga trout. Framtakið hefur vakið umtalsverð viðbrögð meðal veiðimanna sem sumir hverjir hafa tjáð skoðanir sínar á status sem Árni Kristinn Skúlason setti á FB. Skoðum nokkur.

Hrafn Hauksson með tröllvaxinn urriða s.l. vor, ekki beint slápslegur þessi fengur! Myndin er fengin hjá Iceland Outfitters

Hilmar Þór Sigurjónsson segir t.d.: „Urriða- og sjóbirtingsstofn Ytri Rangár er einstakur á heimsmælikvarða. Þar veiðast á ári hverju fiskar um og yfir 20 pund sem margir hverjir eru á aldri við fermingarbörn. Þessi stórfenglegi stofn, sem hefur átt heima í ánni í þúsundir ára, er nú í hættu. Í vikunni ákvað Veiðifélag Ytri Rangár að innleiða stefnu sem felur í sér að leiðsögumenn og veiðimenn við ána eru skyldugir að drepa allan urriða og sjóbirting. Er þetta gert til þess að mögulega efla stofn ónáttúrulegs hafbeitarlax, sem aldrei hefur átt heima í ánni.

Maður varla trúir því að þetta sé afstaða veiðifélagsins til þessa stórmerkilega stofns urriða og sjóbirtings.“

Borgar Antonsson, oftast kallaður Boggi Tona, segir t.d. „Fiskur sem kannski veiðist 2-3svar á sumri hækkar veiðitölurnar sem fyrir vikið verða ekki áræðanlegar samanber Vatnsdalsá sem svo aftur hækkar veiðileyfin.

Ef fólk klúðrar seiðasleppingunum en reyna svo að segja kúnnunum að það sé allt urriða og sjóbirting að kenna að fiskur skilar sér ekki, ætti þetta sama fólk að snúa sér að einhverju allt öðru en að hugsa um laxveiðiá. Ég veiddi í fyrsta skipti austurbakka Hólsár í sumar og fannst það skynsamleg ákvörðun að friða sjóbirtinginn þar, en svo þegar hann fer ofar í vatnakerfið og fer upp í ytri ánna þá er skylda að drepa hann þar !!“
Ferlíki úr Línustreng í fyrra. Myndin er fengin af FB síðu IO Veiðileyfi (Iceland Outfitters)
Guðmundur Atli Ásgeirsson veiðileiðsögumaður segir:  „Þeir eru með fiski(þjòðar)hreinsun ì Ytri Rangà. Skil ekki þessa fordòma hjà veiðifèlaginu gagnvart urriða/birting. Veit um engan veiðimann sem er òsàttur við að veiða 20 punda silung.“
„Siddi Árna“ segir:  „Við vorum beðnir að sleppa staðbundnum fiski í Eystri á meðan við stunduðum hana sem mest! Stórfurðuleg hugsun að reyna að drepa niður þennan magnaða stofn!“
Og Árni Kristinn sjálfur segir: „Drepa urriðann sem hefur átt heima í þessu vatnakerfi í þúsundir ára til að vernda laxaseiði sem er sleppt til hafbeitar? Glatað og fáránlegt.“
Það má geta þess í þessu samhengi að nefna má tvö verkefni þar sem unnið hefur verið ötullega að uppbyggingu laxastofna í áraraðir. Í báðum tilvikum hefur staðbundinn urriði og sjóbirtingur notið algerrar friðunar. Þetta eru annars vegar Selá í Vopnafirði ofan við Efrifoss. Eftir gerð laxastiga í fossinn hefur lax verið að dreifa sér og hrygna. Og náð fótfestu. Eru þar búsvæði góð á mörgum kílómetrum og þetta hefur styrkt til muna laxastofn Selár. En á þessum slóðum er mikið af vænum urriða. Hann er friðaður af eigendum svæðisins. Hitt svæðið er Heiðarvatn og Vatnsá í Heiðardal. Þar hefur lengi verið laxarækt, en sjóbirtingur á sama tíma strang friðaður, sem og staðbundni urriðinn að einhverju leyti. Nú dregur úr laxarækt á svæðinu og sjóbirtingsrækt aukist að sama skapi, en það er önnur saga.