Það er oft eitt og annað skemmtilegt í viðtölum Eggerts kollega míns hjá Sporðaköstum. Nú síðast var hann með viðtal við Halla Eiríks leigutaka Laxár í Kjós þar sem m.a. var typpt á óvenju mörgum hoplöxum í ánni þetta árið. Og hvernig þeir þekktust sem endurgöngulaxar…og þyngd þeirra.
Hér stöldruðum við við, því að reynsla Haraldar er sú að þeir lengist ekki heldur nái fyrri vigt áður en þeir koma til baka. Hann nefnir dæmi og lýsir þeim endurkomnu, hausstórir miðað við búk og tálknlús sem er aðal sönnun þess að fiskurinn hefur áður verið í fersku vatni. Haraldur talar um að eitt árið hafi allt að 30 prósent sumarafla í Leirvogsá samanstaðið f endurkomulöxum og vel munum við á VoV eftir því sumri. Haraldur segir í Sporðakastaviðtali: „Allt þetta sumar var ég að fá símtöl upp á Stangaveiðifélag frá mönnum sem höfðu verið að veiða frekar skrítna laxa. Þeir voru hausstórir, með tálknalús og þeir litu út fyrir að vera tveggja ára fiskar úr sjó þó þeir væru það ekki. Laxinn bætir ekkert við lengdina. Hann nær bara aftur fyrri þyngd.“ Svo kemur mögnuð saga af hrygnu einni sem bjó í Laxá í Kjós. Sagan er svohljóðandi: „Eitt sumarið veiddist níu punda hrygna í Kvíslarfossi. Leiðsögumaður sem var með veiðimanninum var fyrir tilviljun með merkjabyssu á sér og skaut merki í laxinn áður en honum var sleppt aftur. Þessi sama hrygna veiddist aftur sumarið eftir og var sleppt. Hann var áfram níu pund. Þriðja sumarið veiðist þessi hrygna enn. Laxinn var ennþá níu pund. Sami veiðimaður og hafði veitt hann annað árið veiddi hann líka þriðja sumarið. Þessari mögnuðu hrygnu var sleppt enn einn ganginn. Hún veiddist svo aftur það sumar og þá í fjórða skiptið, þrjú ár í röð. Hann var skráður fjórum sinnum í veiðibókina og var drepinn í fjórða skiptið og það var bara af því að þá var hann maríulax.“
Mögnuð saga heldur betur. En ef til vill eru fleiri hliðar á aurnum. VoV hefur áður rifjað upp á prenti sögu af laxi sem Vigfús Orrason veiddi í tvígang austur í Selá. Fyrra skiptið var laxinn örlax, varla pundið. Vigfús skaut í hann merki og segir ekki af laxinum fyrr en þar næsta sumar, að Vigfús setur í og landar boltafiski sem reynist vera 14 pund. Hrygna. Og merkið var á sínum stað. Og fyrir mögum árum veiddi ritstjóri VoV 83 cm hrygnu síðsumars i Reykjadalsá í Borgarfirði. Í þá daga var ekki til siðs að sleppa slíkum feng. Það var því bankað í kollinn, hrygnan síðan mæld og vegin. Þarna var hausinn fullur af tálknlús og laxinn allur hin mjóslegnasti. Hann mældist sem fyrr segir 83 cm, en hann vóg aðeins rétt um 9 pund. Þannig að þetta getur verið á ýmsa vegu, reynsla manna er ólík og enginn hér að gera lítið úr reynslu annarra.
Og sú var tíðin að nær allir laxar voru taldir drepast eftir fyrstu hrygningu, aðeins einhver örsmá prósenta að sleppa aftur út og til baka í aðra hrygningu. En þetta hefur verið að breytast mikið hin seinni ár og sé árferði laxinum hagstætt, eins og t.d. núna, þá streyma „keltarnir“ til sjávar og sjóbirtingsveiðimenn ættu að gæta þess sérstaklega að fara vel með þá, álpist þeir á agnið.
