Hér erum við með ítarlega samantekt eftir Snævarr Örn Georgsson þar sem hann gerir upp stórmerkilega vertíð Jöklu og hliðaráa hennar. Hér má lesa gang mála og hvernig Jökla er að festa sig í sessi sem sjálfbær á í háum gæðaflokki.
Snævarr hefur starfað sem leiðsögumaður við Jöklu síðustu sumur og er öllum hnútum kunnur. Nánast allur textinn er Snævars og gröfin á hann öll og fleiri til sem hann birtir eflaust síðar. Jökla er ein örfárra áa á norðausturhorninu sem stóð nokkuð uppúr miðað við rólega veiði fyrir nánast öllu Norðurlandi. Hér hefst nú lesning Snævarrs:
-Lokatalan á Jöklusvæðinu sumarið 2018 var 528 laxar sem er 51% aukning frá 2017. Er þetta fjórða besta veiði á Jöklusvæðinu frá upphafi.
Heildarsilungsveiði á svæðinu voru 633 fiskar og er það næstbesta silungsveiði á svæðinu frá upphafi, besta árið var 2017 með 656 silunga.
Laxveiðin 2018
Júlíveiðin var sú besta frá upphafi og hefði lokatalan hoggið nálægt metinu, jafnvel slegið það, ef ekki hefði komið til yfirfall Kárahnjúkastíflu. Áin fór á yfirfall að kvöldi 3. ágúst og hefur það aldrei gerst svo snemma frá því að Kárahnjúkavirkjun hóf rekstur. Góða veðrið fyrri hluta sumars og mikil jökulbráð sem að því fylgdi er þar stærsti orsakavaldurinn. Þrátt fyrir yfirfall var samt alltaf einhver veiði í hliðaránum og ósum þeirra við Jöklu, þá helst Laxá og Fossá.
Veiðin var á blússandi siglingu þegar yfirfallið kom niður dalinn og nánast skrúfaði fyrir alla veiði tímabundið. Margir veiðimenn, einkum Íslendingar, hættu við að koma og var ástundun í ágúst og september því mjög léleg á löngum tímum. Það var ekki til að hjálpa veiðitölum, það veiðist ekkert ef engir veiðimenn eru á svæðinu.
Eftir lélegt smálaxaár árið 2017, þar sem meirihluti smálaxa var undir 60 cm, var ekki búist við mikið af stórlaxi í sumar. Það gekk eftir að hluta en ekki að öllu leyti. Meira var um millistóra laxa en árið áður og var mikið um laxa í stærðarflokknum 70-80 cm. Í heildina voru 38% laxa 70 cm og stærri og 20% 76 cm og stærri, sem er svo sem ekki óvenjulegt á NA-horni landsins. Þrátt fyrir þennan fjölda millistórra laxa þá voru laxar í yfirstærð mjög fáir, en þó náðist að rjúfa 100 cm múrinn.
Jökla vs. hliðarár og Fagra
Veiðin innan Jöklusvæðisins í ár skiptist þannig að í Jöklu veiddust 410 laxar, 73 í Laxá, 31 í Kaldá og 14 í Fögruhlíðará. Ekki er hægt að segja annað en að hrun hafi orðið í Kaldá og Fögruhlíðará en þessar ár eru kaldar, frjósemi lítil og þær háðar gönguseiðasleppingum. Greinilegt er að gönguseiði hafa átt erfitt uppdráttar í hafinu og ekki skilað sér til baka að ráði. Það skilar sér í lélegri veiði í Kaldá og Fögruhlíðará. Einnig er sleppt gönguseiðum í Laxá en þar var veiðin aftur á móti sú besta í mörg ár. Orsakast það af því að meira var sett af gönguseiðum í Laxá en hinar árnar. Smáseiði sem áttu að fara í Jöklu voru stærri en búist var við og voru byrjuð að búa sig undir sjógöngu, þess vegna var þeim skellt í sleppitjörn í Laxá.
Engum gönguseiðum er sleppt í Jöklu heldur eingöngu smáseiðum. Skilyrði í Jöklu sjálfri fyrir laxaseiði eru frábær og er veiðin undanfarin ár borin uppi af seiðum úr smáseiðasleppingum og náttúrulegri hrygningu, sem eykst ár frá ári. Seiði sem að alast upp í ánum eru að skila sér mun betur heldur en gönguseiðin, í náttúrunni lifa þeir hæfustu af og greinilegt að villtu seiðin, og smáseiðin sem að dvelja í ánni í 1-2 ár, eru harðari af sér en gönguseiðin.
Undanfarin ár hefur um 70% veiðinnar verið í Jöklu sjálfri, hlutfallið í ár var 78% og er það hæsta frá upphafi. Einungis einu sinni áður hefur veiðin í Jöklu sjálfri verið betri en það var metsumarið 2015. Ef ekki hefði komið til yfirfall hefði það met líklega verið slegið svo laxastofninn í Jöklu er svo sannarlega kominn til að vera. Enginn lax veiddist í Jöklu sjálfri á tímabilinu 4. ágúst – 20. sept, alls um 7 vikna tímabil. Áin fór af yfirfalli 19. sept og síðustu 10 dagana í september veiddist mjög vel þrátt fyrir mjög kalt veður og vatnshita á bilinu 1-2°C.
Veiðistaðir
Besti veiðistaður Jöklusvæðisins var Hólaflúð með 145 laxa veidda. Þetta er sjötta árið í röð sem að Hólaflúðin er aflahæsti staðurinn og þessi stórglæsilegi veiðistaður, sem er umkringdur marga mannhæða háum klettum, fer óðum að skipa sér sess með mögnuðust veiðistöðum landsins. Næstmesta veiði gaf Hauksstaðabrot, 41 lax. Lítil veiði hefur verið í þeim stað síðustu tvö ár en hann tekur núna stórt stökk upp á við og var nóg af laxi í veiðistaðnum allt til loka tímabilsins. Er það líklega bein afleiðing mikillar hrygningar á því svæði árið 2012, en það var fyrsta árið sem að lax gat gengið upp fiskveginn í Steinboganum. Í þriðja sæti var Arnarmelur með 40 laxa, því næst koma svo Klapparhylur með 28 laxa, Brúarbreiða í Laxá með 25 laxa og Fossárgrjót með 21 lax. Aðrir staðir gáfu innan við 20 laxa.
Horfur fyrir 2019
Veiðin 2017 var ekkert sérstök og einkum borin upp af litlum smálöxum. Það skilaði sér í því að lítið var um sanna stórlaxa sumarið 2018 þó að nokkuð hafi verið um millistóra laxa eins og venjan er á NA-horninu. Sumarið 2018 voru smálaxarnir hinsvegar mun heilbrigðari og stærstur hluti veiðinnar voru 60-75 cm laxar. Það má því búast við enn betri júlíveiði á næsta ári og mun fleiri stórlöxum.
Veiðin í byrjun tímabilsins er alltaf að verða betri og betri eftir því sem að Jökla verður náttúrulegri, en laxar úr smáseiðasleppingum og hrygningu virðast ganga fyrr heldur en laxar úr gönguseiðasleppingum. Það verður því spennandi að vera í stórlaxaveiði í Jöklu í júlí á næsta ári, vonandi verður hún enn betri en fyrstu tvær vikur sumarins 2016 sem var mikið stórlaxasumar í kjölfarið á góðu smálaxaári.
Sumrin 2017 og 2018 voru mjög góð og voraði vel þannig að vatnshiti var góður allt sumarið. Skilyrði fyrir seiði eru því búin að vera með besta móti og miðað við fjölda smáseiða sem sleppt hefur verið undanfarin ár, auk þess að náttúruleg hrygning er farin að segja til sín í veiðinni, er búist við áframhaldandi góðum heimtum á smálaxi.
Kalt haust hefur gert það að verkum að vatnshæð Hálslóns er undir meðaltali og er lækkunin í lóninu mánuði fyrr á ferðinni en seinasta vetur. Það stefnir því í að Hálslón fari ekki á yfirfall fyrr en í byrjun september á næsta ári líkt og venjulega og ágúst verði því vonandi yfirfallsfrír. Það er því full ástæða til að vera bjartsýnn varðandi veiðina á Jöklusvæðinu næsta sumar.
Silungsveiðin 2018
Silungsveiði á Jöklusvæðinu sumarið 2018 var sú næstbesta frá upphafi. Alls veiddust 633 silungar sem er einungis 23 fiskum frá metinu sem var sett í fyrra. Urriði/sjóbirtingur er áfram í sókn á svæðinu og bleikjuveiðin stendur nokkurn veginn í stað eftir uppsveiflu síðustu ára. Lítið er um veiðimenn sem koma gagngert til að veiða silung á þessu svæði og mikið af þessu er meðafli laxveiðimanna eða laxveiðimenn sem skreppa í Fögruhlíðarós á fallegum kvöldum og morgnum. Ef ósinn væri stundaður að ráði væru aflatölur án efa mun hærri.
Nánar um dreifingu silungaveiðinnar. Jökla var með 35 bleikjur og 9 urriða/sjóbirtinga, Laxá var með 42 bleikjur og 12 urriða/sjóbirtinga, Kaldá var með 109 bleikjur og engar urriða og loks Fögruhlíðará/Fögruhlíðarós með 279 bleikjur og 147 urriða/sjóbirtinga. Alls gera þetta 465 bleikjur og 168 urriðar/sjóbirtingar, eða samtals 633 stykki. Fram kemur í samantekt Snævarrs að meðal silingsveiði frá 2007 er 417 fiskar.
