Haraldur Eiríksson: Laxinn réðist á flugustöngina

Haraldur Eiríksson með stóra hrygnu sem hannveiddi í Drottningarhyl í Norðurá snemma í júní. Henni var sleppt. Mynd Þórður Ingi Júlíusson.
Enn senda lesendur okkar pistla með uppgjörum sínum við nýliðna vertíð. Haraldur Eiríksson markaðsfulltrúi SVFR og ritstjóri www.svfr.is sendi okkur t.d. eftirfarandi pistil og óhætt að segja að þar sé að finna skemmtilegar veiðisögur.
“Veiðisumarið sem leið fer nú ekki á spjöld sögunnar hvað viðkemur mér persónulega.
Sökum anna var sá sem þetta ritar minna við veiðar en í fjöldamörg ár og líklegast verður að leita ansi langt aftur í tímann til að finna slakari viðveru á bökkum vatnanna.Þó var reynt að komast til veiða eftir megni, en oft á tíðum vék veiðin fyrir öðru og veiðiferðirnar snérust upp í hálfgerða símatíma enda í mörg horn að líta. Það er nefninlega svo að með meiri umsvifum og sölu veiðileyfa hjá SVFR þá gleymist það oft að handtökum fjölgar sem því nemur fyrir þá sem að málum koma. Nægir að nefna í því sambandi að velta félagsins hefur nær þrefaldast allra síðustu ár og á liðnu starfsári gengu hundruðir inn í félagið. Það liggur því í augum uppi að álag á stjórnarmenn og skrifstofu félagsins fer stigvaxandi.

Haraldur með einn vænan úr Neðra Rauðabergi í Kjarrá. Mynd Bubbi Morthens.
Laxveiðitímabilið hófst sem svo oft áður á bökkum Norðurár í Borgarfirði en fram að því var kastað fyrir silung á bökkum vatnanna.
Norðurá var vatnsmikil fyrri hluta sumars og vegna þessa voru veiðarnar í Borgarfirði frekar óhefðbundnar því sem við höfum mátt venjast síðustu ár í vatnsþurrðinni.
Fyrstu löxunum hjá þeim sem þetta ritar var þó landað strax fyrstu viku veiðitímans og er það í fyrsta sinn í fimm ár sem það gerist hjá mér að fyrsti lax ársins er af íslenskum ættum. Ástæðan fyrir því er sú að sex árin á undan hefur verið þjófstartað í laxveiðiám í Englandi og Skotlandi, en því miður duttu þær veiðiferðir af dagskrá þetta árið.
Norðurá svíkur engan og sem fyrr urðu þar mörg ævintýri. Það sem stendur þó upp úr í minningunni eru vatnavextir um miðjan júní sem gerðu það að verkum að í fyrsta sinn sem ég hef verið við veiðar í Norðurá var lax að finna landmegin við Skerin neðan Laxfoss. Sama morgun og Fossvaðsbáturinn fór niður fossinn með manni og mús innanborðs voru veiðimenn að landa löxum sem höfðu tekið innan um lúpínuna neðan við bústaðinn hjá Sturlu, langt innan við Skerin.

Bátur og aðrar græjur flutt aftur upp fyrir Laxfoss. Mynd: Veiðiklúbbur Round Table Ísland.
Ekki hef ég áður séð Norðurá í viðlíka ham á veiðitíma og bátasagan góða líklegast efni í heila bók þó svo að farið hafi um menn sem urðu vitni að þeim óhugnanlega atburði, þar á meðal undirritaðann. Þess má geta að það var ekki tekið út með sældinni fyrir viðstadda að bera bátinn aftur upp fyrir Laxfoss daginn eftir, enda um þungan grip að ræða.
Það sama var upp á teningnum við opnun Kjarrár upp úr miðjum júnímánuði. Fyrstu tvær vaktirnar var með naumindum hægt að standa við veiðar en eftir það urðum við veiðifélagarnir að flýja til byggða vegna vatnavaxta, og urðu vegir illfærir vegna úrkomu.
Frá Neðra Rauðabergi.Mynd EFI.
Þegar áin var að bólgna barðist þó hluti af hópnum upp í Rauðabergshylji og þar lenti undirritaður í ævintýri.
Eftir að hafa gengið upp í Neðra-Rauðaberg gafst sá sem þetta ritar einfaldlega upp á vosbúðinni. Þar sem veiðifélagarnir fóru yfir hylinn án þess að fá högg settist ég í grasið og afþakkaði áframhaldandi göngu upp eftir ánni. Lögðu hinir undir sig höfuðið og óðu upp eftir á í suddanum en eftir sat ég og kastaði mæðinni í gargandi roki og rigningu, langt frá mannabyggðum. Eftir smá umhugsun var það niðurstaðan að halda niður í bíl aftur en fyrst maður var kominn þangað upp eftir þá gat það varla skaðað að fara eins og eina yfirferð, en það var þó gert með hálfum hug enda hafði fyrsta vaktin ekki gefið lax þar efra. Var mönnum tíðrætt um að sennilegast væri laxinn ekki kominn í efsta hluta Kjarrár þegar þarna var komið við sögu, nú eða rokið upp í Starir í því góða gönguvatni sem í ánni var.
Um miðjan hyl er tekið í fluguna og það mjög þungt. Eftir snarpa viðureign var landað vænum laxi, sennilegast svipuðum fiski og ég hafði fengið tveimur árum áður á sama stað, 14-16 punda nýgengnum laxi. Var sá fiskur ekki ýkja minnistæður og líklega var hann gönguþeyttur enda hylurinn langt frá sjávarmáli. Eftir að hafa rennt honum í mölina var flugunni vippað úr honum og aftur átti hann að fara enda til þess hvatt af leigutökum.
Þar sem ég hélt á fiskinum hugsaði ég með mér að félagarnir myndu nú verða skeptískir á aflasögur, sér í lagi í ljósi þess að búið var að fara yfir hylinn skömmu áður. Tók ég því til gamans, ofurvarlega, þrjár hreisturflögur úr laxinum og límdi á innanverðan vöðlujakkann um leið og ég renndi honum aftur út í hylinn.

Haraldur fór í eftirminnilegan túr á Nesveiðarnar í Laxá í Aðaldal. Hér leiðsegir Hermóður Hilmarsson Gylfa Gaut Péturssyni í Presthyl. Mynd Haradlru Eiríksson.
Aftur var kastað og á sama stað var tekið í. Var það mér til mikillar furðu mjög smár lax sem átti eftir að einkenna laxagöngur sem komu síðla júní í Borgarfirði, en slíku á maður ekki að venjast í opnun Kjarrár. Var laxinum landað og stóð lítil túbukrækja djúpt í utanverðum kjafti hans sem ég sá ekki fram á að ná úr, krókloppinn sem ég var. Nú voru góð ráð dýr og niðurstaðan var sú að klippa á tauminn við þríkrækjuna og sleppa laxinum við svo búið enda engin löngun að hafa lax í eftirdragi þegar gengið væri til baka í slagviðrinu. Gerði ég það sama og áður og var þremur hreistrum komið fyrir í innanverðum jakkanum. Voru þau ansi dvergvaxin við hlið stóru hreisturflagnanna úr þeim fyrri. Þar sem maður áleit sig hafa lent í uppgripum var ekki úr vegi að fara þriðju yfirferð yfir hylinn. En þar sem ég þreifaði eftir fluguboxinu greip ég í tómt! Skipt hafði verið um jakka niðri við bíl og þar voru fluguboxin öll sem eitt. Laxinn smái hafði því haldið á braut með eina öngulinn sem var meðferðis. Við svo búið var því sjálfhætt og langur gangur tók við niður á eyrar þar sem að Gimmi veiðivörður var með bílinn. Þegar þangað var komið var að sjálfsögðu mikið hlegið af vitleysisgangnum í mér, en hreistursýnunum var skilað í réttar hendur.
Af veiðifélögunum var það að segja að þeir komu fisklausir ofan úr Efra-Rauðabergi, og það sem meira var, þeir fóru vel yfir Neðri hylinn á leiðinni til baka án þess að fá högg.

Frá efsta hluta Kjarrár. Mynd EFI.
Þetta var sennilegast eitt eftirminnilegasta atvik sumarsins og lukkan gekk mér í lið þennan morgun. Upp úr stendur þó asnagangurinn sem fólst í því að taka aðeins tvö köst, landa tveimur löxum og láta þann seinni fara með eina öngulinn.
Er það bjánalegasti feill sem ég hef gert í seinni tíð, eða allt frá því að ég renndi bíllyklakippunni niður flugulínuna um árið. Var það gert til þess að bifa bolta sjóbirtingi sem ég náði ekki að hreyfa úr stað í Kjósinni. Sem betur fer var þeim fiski landað og bíllyklarnir endurheimtir.
Sumarið leið síðan án mikilla tíðinda. Farið var í Kjósina, Grímsá, Hítará og auk þess í Laxá í Aðaldal með aðstoð bræðranna í Nesi þeim Hermóði og Árna Pétri Hilmarssonum. Það er óhugnanlegt hversu vel drengirnir þekkja Nesveiðar og þarna fékk maður margra ára reynslu beint í æð í ógleymanlegum veiðitúr.
Auk auki sá góður drengur sér leik á borði og bauð mér með á neðstu svæðin í Stóru-Laxá þegar að leikar stóðu sem hæst í haust. Náði ég þar nokkrum klukkutímum í veiði og sá með eigin augum hversu skemmtileg Stóra getur verið þegar þar er að finna bæði gott vatn og lax í þokkabót. Að vísu urðu margir til að gagnrýna skrif mín um umgengni veiðimanna um svæðið, en þess voru dæmi að veiðimenn héldu á braut með allt að 100-130 kíló af laxi í skottinu. Slíkt hlýtur að vera þungi 30-40 laxa þegar að tólf til átján punda stórlaxa er að finna í aflanum! Þetta vakti upp spurningar, sér í lagi í ljósi þess að kojmið var fram undir miðjan septembermánuð í laxveiðiá þar sem að rannsóknir Veiðimálastofnunar sýna svo ekki sé um villst að hrygningarstofni er ábótavant. Slíkt er raunverulegt ástand Stóru-Laxár. Vel má vera að ég hafi farið yfir strikið í gagnrýninni og ef svo er verð ég að lifa með því. Hins vegar var ég ekki einn um gagnrýnina og fór svo að lokum að stjórn SVFR tók í taumana og setti reglur um dráp á laxi í Stóru-Laxá og Sogi fyrir næsta sumar enda voru þessi atvik ekki vatn á myllu félagsins í samningaviðræðum vegna netaleigu á svæðinu.
Haustinu lauk svo í góðum félagsskap í Tungulæk í Landbroti.

Lax þreyttur í Norðlingafljóti. Þar var veiðin rosaleg, 800 laxar á 50 dögum.
Eitt er það þó atvikið sem ég skemmti mér einna best yfir þegar að sumarið er gert upp.
Eftirmiðdag í ágúst forfallaðist góður veiðifélagi við Laxá í Kjós og var haldið upp eftir síðla dags eftir vinnu í brakandi þurrki og vatnsleysi. Hafði hann hvatt mig til þess að reyna veiðar seinni vaktina þrátt fyrir aðstæður, og ekki skemmdi fyrir að samkvæmt svæðaskiptingu kom Bugðan í minn hlut ásamt hinum magnaða poppara, Palla í Pöpum.
Þar sem ég sit og horfi á Palla kasta í Bugðufoss þá verður hann fyrir því algenga óhappi að toppur stangarinnar þýtur út í hylinn í einu kastinu. Var mikið hlegið enda lítið í húfi, búið að berja hylinn allan morguninn og Palli sjálfur hafði lamið hann miskunarlaust með öllum ráðum. Eðlilega tók Palli í línuna og dregur hana inn með höndunum þannig að flugan skellur í topplykjunni og sker hálf flugustöngin þennan lilta hyl. Var það líkt og við manninn mælt að lax smellir sér á fluguna þar sem hún stendur í topplykkjunni. Þar sem ég ligg í grasinu og emja úr hlátri reynir Palli að hemja lax og stöng en sú barátta varði stutt og endar með sigri þess silfraða, enda ekki auðvelt að handmjólka lax á þennan hátt.
Í ljósi þess að atvikið var líkt og í lygasögu þá verður þetta að teljast ein eftirminnilegasta taka sumarsins, sér í lagi þar sem ekki er hægt að svara því hvort laxinn sá aðeins fluguna í efstu lykkjunni eða réðist hreinlega á hálfa flugustöng!“
