Gaman að velta tölunum fyrir sér núna

Jörundur Guðmundsson (yngri) með glæsilegan hæng úr Selá í vikunni. Myndina tók Guðmundur Jörundsson og við hefðum átt að biðja um leyfi. Afsakaðu nafni.

Vikutölurnar komnar og víðast hvar hefur hægst nokkuð um eins og búast mátti við. Enn má þó finna fínar vikutölur og batinn frá fyrra ári er áþreifanlegur. Best er veiðin núna í Rangánum, ríflega þúsund stykki þar samanlagt úr báðum ánum. Annars haustbragur.

Í fyrra voru aðeins fjórar sjálfbærar ár með yfir þúsund laxa. Svo auðvitað Rangárnar báðar. Núna eru þær sex og fimm til viðbótar eru yfir 900 og eiga því sjens. Svo auðvitað Rangárnar báðar. Nú er best að lesendur kíki á angling.is, en stóra spurningin með þær sex efstu, í sjálfbæra hópnum, er hvort að Jökla nær að sigla  yfir 2000, núna með sína 1942. Það væri gaman. Veiðin er þar enn með ágætum. Hinar sex, sem eru í 900plús eru Grímsá, Laxá í Kjós, Haffjarðará, Laxá í Aðaldal og Stóra Laxá. Gaman að sjá þær allar þarna, betri en í fyrra, en kannski er engin þeirra velkomnari í topphópinn en Laxá í Aðaldal. Þar hefur kroppast ótrúlega vel þrátt fyrir að oft og tíðum hefur slýrekið verið fádæma þétt og erfitt.

Síðasta vikan einkenndist þó að einhverju leyti, mjög víða, að því að vatn er orðið lítið í ánum. Nú er samt að skipta um veður. Einn sem við þekkjum sem var í Kjósinni, orðaði það þannig, „ekkert vatn og takan eftir því“, Maros, umsjónarmaður í Heiðardal lýsti því sama  á hans slóðum, Vatnsá rynni varla og fiskur helst að veiðast í vatninu og Kerlingardalsá. Hann sagði okkur einnig að bæði Grenlækur og Tungulækur væru nánast vatnslausir, sama með Geirlandsá, en Jónskvísl og Eldvatn væru hins vegar í lagi.

Einhverra hluta vegna hefur þeirri umræðu skotið meira upp en lengi vel að Rangárnar séu eitthvað óæðri. Þar sé verið að veiða eldislax. Þetta er gömul umræða sem hjaðnaði á sínum tíma. Þegar ritstjóri stýrði veiðifréttum á Mogganum forðum fékk hann iðulega að heyra það frá aðstandendum Rangána að hann bæri ábyrgð á virðingarleysi fyrir ánum og þar með störfum umsjónarmanna með því að kalla árnar hafbeitarár. Eftir að ritstjóri fór af Mogganum og setti upp þennan vef bar enn á þessum ásökunum. Sannleikurinn er hins vegar sá að það voru fiskifræðingarnir sem bjuggu til orðið hafbeitará. Töldu að það þyrfti á einhvern hátt að skilgreina árnar frá þessum sjálfbæru. Nú allra síðustu vertíðir hefur LV, á síðunni sinni angling.is tekið upp á því að skipta laxveiðiám landsins í tvo hópa. Sjálfbærar og hafbeitarár.

Ef einhverjum finnst þetta nauðsynlegt þá gerum við ekki athugasemd. Fyrir okkur eru Atlantshafslaxar á Íslandi af þrennum toga. Í neðsta flokki, langt fyrir neðan hina tvo, eru greyin í sjókvíapokunum, pyntuð og misþyrmt. Mannvonska, peningar og pólitík að ráða för. Flokkur tvö eru hafbeitarlaxarnir sem eru aldir í gönguseiðastærð í eldisstöðvum, settir í tjarnir, hvaðan þeir ganga til sjávar og eflast og dafna í hafbeit með villtum löxum, sem skipa auðvitað efsta flokkinn. En þetta var kannski útúrdúr. Útlitslega séð eru hafbeitarlaxar Rangána og villtir laxar sjálfbæru laxveiðiánna eins í útliti þó að menn telji sig enn þekkja útlit ákveðinna stofna ákveðinna áa. T.d. eru þeir til sem segjast þekkja lax sem þeir veiða í Straumunum, hvort að það hafi verið lax á leið í Norðurá eða í Þverá. En all tum það. Gott sumar er senn á enda.