Einn af þeim veiðistöðum sem mikið kemur við sögu, ekki bara í vorveiðinni, heldur vertíðina á enda, er Syðri Hólmi í Tungufljóti í Vestur Skaftafellssýslu. Þetta eru ármót Ása Eldvatns, sem er gruggug kvísl úr Skaftá, og Tungufljóts, sem er tært og fallegt vatn. Þó nokkuð vatnsfall. En hvað þessi staður hefur breyst í gegn um árin.
Ritstjóri veiddi marg oft í Tungufljóti fyrr á árum og þó að ég hafi ekki komið þangað í mörg ár þá er áin enn mitt helsta uppáhald, ásamt einum öðrum ónefndum stað. Þegar ég kom fyrst í Fljótið ásamt nokkrum góðum vinum, var gist í „Höllinni“, fullbúnum bústað að utan, en fokheldum að innan, í landi Hrífunes. Þá voru ármótin langt niður á sandi. Frekar að kalla það aura en sand, því þetta var háskaför með bílana ef að ekki var varlega farið. Einn í okkar hópi eyddi t.d. heilli vakt í að ganga upp í Hrífunes og melda bónda með dráttarvél.
Þarna var mikill hafsjór og skilin löng og veiðileg. Þetta var samt sem áður afar slakt ár í Fljótinu og enginn veiðistaður að gefa nema tiltölulega fáa fiska og sumir bara ekki neitt. Það var ekkert lífsmark þarna niður frá og kennileytið sem miða átti við afar sérstakt. Þarna á flæminu var einhvers konar jarðýtutönn sem stóð upp úr drulunni. Þrátt fyrir reynslu okkar þarna þá fór mörgum sögum af veiðisælni þarna, mörgum fiskum og stórum.
Síðan liðu all mörg ár og næst þegar komið var þarna var ekkert vit að þvælast niður á aurana. Ármótin höfðu færst miklu, miklu ofar, hljóp þar á hundruðum metra, og námu við svokallaða Flögubakka. Ármótin hafa breyst með þessum hætti sem afleiðing af tíðum Skaftárhlaupum sem ryðja alltaf ógurlegu magni af sandi og drullu niður í Tungufljót og breyta ármótunum. Þarna var staðurinn sem sagt kominn niður með Flögubökkum sem eru beint niður af bænum Flögu. Stutt frá veiðihúsinu sem í dag er veglegt en þá bara kofi sem hélt ekki vatni í óveðrum…sem við hrepptum oft í hausttúrum.
Þegar ég kom fyrst niður á Flögubakka var þar nokkuð stór hómi stutt frá landi og læna sem skyldi hann frá fastalandinu. Ofanvert við hólmann var veiðilegt og þar fékk ég 10 punda birting á appelsínugulan Nobbler. Fleiri í hópnum fengu svo fleiri fiska þarna. Næsta ár var „lænan“ orðin að heilmikilli kvísl og ófært út í hólmann. Veiðin var þá bara frá bakkanum og upp að lækjarósi við enda kjarrtagans mikla. Minnir að lækurinn heiti Kálfá. Þarna fengum við stundum ævintýralega veiði. Stundum mok ef aðstæður voru góðar. Eitt sinn tíu stykki og fimm misstir á eina stöngina þremur tímum. Ekki komið inn í myndina að sleppa birtingi í þá daga og meðalvigt þessara tíu var 9,4 pund og var þó einn bara 4 pund! Stærstir 14 og 16 pund og seinna sama morguninn veiddi önnur stöng í hollinu 18 punda fisk sem að bæði rústaði hjólinu og braut háfinn…en náðist samt!.
Svona hélt þessi staður áfram að breytast smá og smátt og loks voru Flögubakkar ekki mikið meira en lítil skil við ós Kálfár. En þar mátti iðulega setja í einn eða tvo.
Svo loks kom að því að Kálfárósinn var einnig lítið annað en gruggugt vatn úr Eldvatni. Fórum við þá rannsóknarleiðangur niður með kjarrtanganum mikla þar fyrir ofan. Þangað voru skilin þá komin og tóku nafnið Syðri Hólmur, eftir hólma í ánni þar rétt fyrir ofan. Seinna meir hafa menn aldrei talað um annað en Syðri Hólma. Erfið skilyrði þar vegna brattans við bakið og birkihríslna sem trufluðu köst auk þess að oftar en einu sinni rifu tröll sig laus þegar þau náðu að flækja í hríslum sem voru marandi í hálfu kafi hér og þar. Syðri Hólmi var frá upphafi algjörn paradís, krefjandi og erfiður, en þvílíkar veislurnar sem þar voru haldnar.
Þetta smá færðist ofar og síðast voru komin bogadregin skil rétt neðan við bílastæðið sem oft var ekki annað en forarvilpa sem alveg hreint var hægt að festa jeppana í. Þar voru menn farnir að vaða út í miðju Tungufljóts, á sæmilega traustum botni, en talsverðum straumi og kasta á bogann…og svo aðeins niður með kjarrhallanum. Aldrei lagði ég í að vaða þarna. Ekki í mörg hús að venda þar ef skrikaði fótur. En þetta gera menn og þarna er enn í dag einn magnaðasti sjóbirtingsstaður landsins, og þar með í veröldinni því að hvergi þar sem urriðinn er „native“ finnast stærri birtingar eða betri ár í veröldinni. Alla vega ekki í sambærilegu magni. Urriði náskyldur ísaldarurriðanum í Þingvallavatni. Í Argentínu er urriðinn aðflluttur frá Evrópu.
