Eins og við greindum frá nýverið þá fundust á síðasta sumri merki þess að hnúðlaxar hefðu hrygnt í íslenskum ám. Hver? Hvernig reiddi þeim og hvaða líkur eru á því að þeir nái fótfestu? Við spurðum Guðna Guðbergsson út í það.
Guðni tók fyrirspurnum okkar vel að venju og sagði: „Sumarið 2017 veiddust óvenju margir hnúðlaxar í íslenskum ám. Hnúðlax er af tegund kyrrahafslaxa sem fluttir voru til Kolaskaga í Rússlandi á árunum um 1960 þar sem þeim var sleppt til hafbeitar. Alls hafa verið skráðir 66 veiddir hnúðlaxar hér á landi sumarið 2017 og komu þeir fram í ám í öllum landshlutum, en endanlegar tölur liggja ekki fyrir. Á Kolastaga í Rússlandi og í Norður-Noregi eru nú komnir hrygnandi stofnar hnúðlaxa sem einkum er að finna á neðri svæðum áa. Nýlegar fréttir eru af því að vart var við hrygningu hnúðlaxa í ám hér á landi síðasta sumar en hrygningartími hnúðlaxa er frá síðari hluta júlí til september. Ekki er vitað hvort þessi tegund komi til með að nema hér land né hvaða áhrif hún kann að hafa. Mikilvægt er að fylgjast vel með því en meira er jafnan af hnúðlaxi þegar ártalið stendur á oddatölu en jafnri tölu.
Það fannst úthrygnd hrygna í Soginu í ágúst og önnur veiddist í september á Vestfjörðum líklega í Mjólká. Það sýnir að hér hefur orðið hrygning hvað sem svo kemur út úr því. Það má gera ráð fyrir að aðeins hluti laxanna hafi veiðst svo það gæti hafa verið hrygning a.m.k. í allnokkrum ám.
Hnúðlax hefur heldur stærri hrogn en almennt gerist hjá Atlantshafslaxi og það líða um 610 gráðudagar (°C x dagar) frá frjóvgun til klaks samanborið við um 420 gráðudaga hjá Atlantshafslaxi. Hrygningartími Hnúðlaxa er einnig fyrr en er hjá okkar laxi. Ég held að það sé ekki auðvelt að leita að seiðum hnúðlaxa án þess aða hafa haft vissu um hvar nákvæmlega þeir hafa hrygnt. Mögulega gætu glöggir veiðimenn haft augun hjá sér ef þeir sjá ummerki um hrygningu síðsumars, sem þá væri hægt að fylgjast með að vori og skoða afkomuna. Lífsferill hnúðlaxa er þannig að eftir klak eru seiðin nokkrar vikur í ánni en ganga svo til sjávar. Seiðin eru því ekki að taka mikið pláss í ánum en sumir veiðimenn telja að hnúðlaxinn hafi áhrif á Atlantshafslax í ánum og hafi truflandi áhrif á veiðar. En eins og fram hefur komið voru þúsundir hnúðlaxa veiddir í Noregi 2017 og því auðveldara að leita þar sem menn vita að hrygning hefur átt sér stað. Varðandi áhrif er ekki þekkt, en giska má á að ef áhrif verða, komi þau fram frekar hjá sjóbleikju og sjóbirtingi en hjá laxi en tíminn mun leiða það í ljós.“
