Nú er laxveiðisumrinu lokið og ef frá er talið Suðvestan- og vestanvert landið, frá sirka Elliðaánum og upp í Borgarfjörð, þá var þetta frekar kljént. Menn væntu þess að það kæmu boðlegar smálaxagöngur og í byrjun vertíðar voru smálaxar mældir úr Norðurá og Þjórsá. Vöxtur var góður. En hvað gerðist?

 

Við spurðum að sjálfsögðu Guðna Guðbergs og hann svaraði um hæl með sama fyrirvara og fyrr, að hann vildi geta skoðað skýrslur fyrst, en hann svaraði spurningunni með þessum hætti: „Viðmið varðandi smálaxa eru í raun alltaf í endurskoðun. Vöxtur segir til um afföll, að þegar afföll eru há eða lág, endurheimtur er vöxtur á fyrsta sumri í sjó lítill. Fjöldi fiska í göngu er svo afleiða af fjölda seiða sem gekk út og svo afföllum. Við höfum ekki mat á fjölda seiða nema úr seiðamælingum og svo eftir á úr tveimur ám. Hitastig vatns í ánum að vori ræður svo tíma útgöngu. Þarf að ná ca 10°C. Fram til 2003 hækkaði vatnshiti sumarmánaða í ám og vöxtur seiða jókst, kynslóðatími styttist, gönguseiðaaldur lækkaði. Frá 2003 – 2015 lækkaði vatnshiti sumarmanaða aftur sem lækkaði vaxtarhraða og hækkaði gönguseiðaaldur. Þannig hækkaði gönguseiðaaldur aftur og tíminn frá hrygningu til útgöngu lengdist. Árgangar frá hrygningu 2012 og 2014 voru fremur smáir en 213 og 2015 betri. Lækkun sumar hita kom fram í öllum landhlutum en er meiri á norður og austurlandi.

Þannig að skýring á minni smálaxi er bæði minni fjöldi gönguseiða og meiri afföll. Bæði smálax og stórlax voru með minna móti á norður- og austurlandi. Vesturland var mun skárra enda uppistaðna þar jafnan smálaxar og sveiflur í umhverfi minni.“