Athyglisverðar stórlaxagöngur
Veiðmaður í Kerinu í Gljúfurá. Mynd Birna Konráðsdóttir.
Seint verður Gljúfurá í Borgarfirði talin til stórlaxaáa, en síðustu tvö sumur hafa þó verið dálítið merkileg í þessum skilningi.
Það er kunnara en frá þurfi að segja að nýliðið sumar var ekki hvað síst markvert vegna þess hversu mikið gekk í árnar af stórum laxi miðað við mörg ár á undan. Töluðu margir um “come back” hjá “tveggja ára” laxinum og svo var óvenju mikið líka af enn stærri fiski. Nýliðið sumar voru stórlaxagöngurnar öflugastar norðan lands og austan, en það voru líka mun betri stórlaxagöngur í öðrum landshlutum heldur en menn hafa lengi séð. Það er eins og einn kunnur veiðimaður sagði við okkur, að venjulegt hefði verið orðið í Norðurá að sjá einn 20 pundara dreginn á land á nokkurra ára fresti, en þegar þrír slíkir veiddust á sama sumrinu, eins og gerðist s.l. sumar, þá væri það frekar vísbending um breytingar heldur en tilviljun.
Teljarinn í Gljúfurá. Að ofan eru veiðimenn við ána á góðri stundu. Myndirnar tók Birna Konráðsdóttir.
Og komum við þá aftur að Gljúfurá, en í henni veiddist einnig lax um 100 sentimetrana, lax sem var talinn um 20 pund. Slíkt hefur ekki gerst þar í manna minnum og kannski er þetta sá stærsti úr ánni. Samkvæmt teljara sem settur var niður í fyrra í fyrsta skiptið, var einn enn stærri í ánni á nýliðnu sumri, en hann veiddist ekki. Og raunar sást ekki heldur sem bendir til að hann hafi flýtt sér upp í efsta foss og hangið þar í dýpinu og ekkert látið á sér kræla. En kannski má segja að þessi breyting hafi byrjað í raun í fyrra, til vitnis um það er lítil frétt sem við rákumst á í Veiðifréttum, fréttabréfi SVFR dagsett í mars á þessu ári. Þar er verið að segja frá sérstökum laxagöngum í Gljúfurá eftir veiðitíma, í september og fram í október. Í fréttinni segir: “Athygli vekur sú staðreynd að 8,5 prósent af göngunni í Gljúfurá flokkaðist sem stórlax, en aðeins 1 prósent af veiðinni var skilgreindur sem slíkur. Ástæðan fyrir þessum mun á göngu samanborið við veiði var sú aðs tórlaxinn gekk óhemju seint, nánar tiltekið í september og fram í októbermánuð og voru þar á ferðinni laxar um og yfir 90 cm. Var þessi fiskur undir litlu veiðiálagi.”
Ós árinnar við Norðurá hefur oft verið til vandræða í þurrkasumrum og þá gjarnan reynt að hjálpa til með gröfum. Mynd Birna Konráðsdóttir.
Þetta er í meira lagi athyglisvert, sérstaklega vegna smálaxaorðspors árinnar, og þeir sem eru kunnugir á þessum slóðum velta eflaust fyrir sér hvar þessi fiskur hélt sig. Ekki í Straumunum, svo mikið er víst, laxveiði þar dalar jafnan þegar líður að lokum ágúst þar sem fiskur stoppar lítið í Straumunum nema í vatnsleysi Norðurár og Gljúfurár. Á haustin er venjulega komið nóg vatn til að laxinn geti skotist upp í árnar. Líklegast er að þessir stóru fiskar haldi til í djúpum álum neðst í Gljúfurá og afar líklegt að fáum detti til hugar að leita fanga þar á haustin þegar allur laxinn virðist vera kominn upp í á. En oft er ekki allt sem sýnist.
