Veiði er hafin í Þingvallavatni og hafa sumir veitt vel. En það loðir við nokkuð sem að ýmsir hafa haldið fram síðustu ár, að veiðin í vatninu fari þverrandi. Það sé í raun komið að fótum fram.
Þeir sem fóru í sína árlegu pílagrímsför að Öxará s.l. haust tóku vel eftir því að þó að mikið væri af urriða í ánni, þá var þar meira af smærri fiski. Flestir slógu mann sem 40 til 60 cm og stöku fiskur var stærri. Fáir þó sem að óhætt væri að setja á 90-100 cm. Og er það mikil breyting. Banda má á að kynslóðarskipti gætu verið í gangi, rétt eins og menn hafa verið að sjá eiga sér stað í sjóbirtingsánum. En þetta er ekki svo einfalt að mati Cezary Fijalkowski sem stundað hefur vatnið í áratugi með sérstaka áherslu á urriðann. Athuganir hans ná ekki aðeins til þess að vega og meta þann fisk sem er að veiðast, hann hefur einnig farið með sónarleitartæki á báti víða um vatnið í leit að fiski, þá sérstaklega murtu og bleikju. Niðurstaða hans er sláandi, murta og bleikja að mestu horfin og vatnið „ætislaust“ fyrir urriðann sem mikið púður var lagt í að endurreisa eftir að hrygnarstöðvarnar rústuðust er Steingrímssoð gaf sig í ofsaveðri fyrir margt löngu. Þar fóru allar hrygningarstöðvar urriðans að Öxará og Ölfusvatnsá undanskyldum. Þær stóðu þó ekki einar undir endurreisn stofnsins. Landsvirkjun vildi bæta tjónið og setti fúlgur fjár í seiðaeldi og rannsóknir Og það heppnaðist með tíð og tíma. Urriðinn náði sér aftur á strik.
Allt gerðist þetta á all nokkrum árum og í framhaldi af því var sett bann við drápi á urriða í vatninu. Leigutakar tóku svæði á leigu og seldu í urriðann með V&S fyrirkomulagi og urriðinn dafnaði glæsilega. En hver var fórnarkostnaðurinn?
Við höfum birt viðtöl hér áður við Cezary þar sem hann segir frá því að bleikjan og murtan séu að étast upp og að urriðinn sé smækkandi og beinlínis grindhoraðir fiskar inn á milli.
Cezary segir svo frá að í opnun vatnsins hafi hann og félagar hans landað 17 urriðum. Cezary veiðir mest í Þjóðgarðinum. „Það var bara einn stór, 83 cm, en 90 prósent aflans voru smáir fiskar og veikir. Það er mín persónulega skoðun að urriðastofninn sé allt of stór og allt jafnvægi farið úr vatninu. Murtu- og bleikjustofnar hafa hrunið. Ég hef unniðð að mínum athugunum og rannsóknum í 30 ár, niðurstaðan er að það er ekkert æti í vatninu. Hugmyndin að veiða og sleppa urriða hefur að mínu viti haft neikvæð áhrif á lífríki vatnsins í heild og ef ekkert verður að gert verður vandamálið bara stærra. V&S á víða fullan rétt á sér, en hér er dæmi um hið gagnstæða.
Ég tel að leyfa ætti á ný að veiða á spón og mönnum leyft að hirða 40 til 60 cm urriða, stærri fiskinn ætti hins vegar að friða áfram, fiska á bilinu 70 til 100 cm. Þessi veiði sem byggir á V&S og gróðaviðskiptum gefur vel í aðra hönd, en gefur vatnninu sjálfu ekkert. Svona einstakt vatn ætti að vera vaktað og verndað af líffræðingum og stjórnvöldum. En mín tilfinning er að það sé orðið of seint.“
Hvers vegna of seint Cezary?
„Ef við skoðum stöðuna á stofnum murtu og bleikju, þá hefur vatnið hlýnað og bleikjustofnar hafa verið að gefa eftir um allt land. Meðal annars vegna hlýnandi veðurfars. Þetta er ekki vísindalega sannað í Þingvallavatni, að hlýnun valdi fækkun þessara tegunda og er því ekki sett hér fram sem einhver niðurstaða. Hins vegar er það staðreynd að lítið er eftir að bleikju og murtu í vatninu, og þá fiska hafa stóru urriðarnir étið vægðarlaust um árabil. Nú þegar bleikja og murta eru að hverfa er ekkert æti eftir fyrir urriðann, þeir svelta og leggjast hver á annann. Þetta byggi ég á athugunum mínum sem spanna 30 ár.“
Enter
