Auðveldasta og ódýrasta leiðin til að hressa við laxastofna ?

Það vita allir að árnar Í Vopnafirði hafa verið í ákveðinni niðursveiflu síðustu árin, en  í sumar er klár viðsnúningur. Í Hofsá fóru menn ákveðna leið til að hjálpa til, auðvitað skipta ytri skilyrði mestu máli, en ekki sakar að hjálpa til, og það gerðu Hofsármenn eftir forskrift sem er reynd að góðu einu.

Það hafa verið farnar ýmsar leiðir til að glæða stöðu laxastofna. Gönguseiðasleppingar. Smáseiðasleppingar.  Sleppingar sumaralinna seiða. Sleppingar fullorðinna laxa upp fyrir ófiskgenga fossa. Fullorðnum laxi sleppt aftur eftir veiði. Allt getur skilað árangri, en Hofsármenn fóru sömu leið og umsjónarmenn Miðfjarðarár og Húseyjarkvíslar…..hrogn voru grafin í botninn þar sem skilyrði voru talin góð. Þetta er þegar farið að skila árangri í seiðabúskap árinnar og í Miðfjarðará og Húseyjarkvísl, ar sem lengra er síðan að þessar tilraunir hófust, er árangurinn frábær. Báðar árnar hafa rifið sig hressilega upp í veiðitölum síðustu árin.

Jón Magnús formaður Veiðifélags Hofsár í Vopnafirði sagði í samtali við VoV að þar á bæ hefðu menn verið byrjaðir að sleppa löxum upp fyrir efsta ólaxgenga fossinnn, en þó að það hafi skilað árangri, þá hafi fyrirhöfnin verið ærin . Þá kom til skjalana Bjarni Jónsson, sem áður starfaði sem sérfræðingur og útibússtjóri Veiðimálastrofnunnar á Hólum.Hann hefur gert tilraunir og rannsakað þetta bæði í Miðfjarðará og Húseyjarkvísl eins og getið var um og árangur góður.

Jón Magnús segir þetta vera byltingu, ekki síst að því leyti á hvaða háa stigi þekking Bjarna er, heldur geti mannshöndin nú stýrt því betur hvar uppeldi fer fram. Bjarni sé sérfróður og hann setji sig in í hvert það svæði sem til álita er og gefur skýrsu um ágæti hvers svæðis, mt.t. hrygningarsvæða og búsvæða..

Hrognagröftur hófst árið 2016 en gekk ekki sem skyldi, of seint var farið af stað til að sækja lax til kreistingar, en betur gekk í fyrra. Samkvæmt samsstarfssamnings Veiðifélags Hofsár við Bjarna Jónsson er kveðið á um að grafin verði hrogn að jafnaði á 10-14 stöðum og verða svæði valin í hliðarám, lækjum, á ófiskgeng svæði í þveránum og ofan við efstu fossa. Opið er að fjölga svæðum ef þurfa þykir. Þá verður rafveitt á sjö til tíu stöðum til að vakta útkomuna,“ að sögn Jóns Magnúsar.

Áður hefur eitt og annað verið reynt, t.d. var lifandi lax fluttur upp fyrir efsta foss og var það í nokkrum mæli. En að sögn Jóns var fyrirhöfnin gríðarleg og þar sem umræddir laxar voru merktir á bakugga mátti sjá að einhverjir þeirra fóru aftur niður fossinn. Þó var árangur og búsvæði nýttust sem ella hefðu ekki verið nytjuð, en Jón Magnús segir þessa nýju leið vera málið. „Með því að grafa hrognin getum við stýrt þessu betur, m.a. með nýtingu á hagstæðum hliðarám þar sem laxinn hrygnir ekki.  Það var gríðarlegt flóð árið 2013 og teljum við að mikið rask hafi þá orðið á seiðabúskapi árinnar og niðursveifluna síðustu árin megi að einhverju leyti rekja til þess. Miklar skemmdir urðu víða á farveginum og þurftum við á einum stað að ýta upp gríðarlega stórum garði til að hemja ána, með tilheyrandi raski á botninum. Það‘ þarf stundum að fara bil beggja og þess vegna skiptir svo miklu máli að grípa til aðgerða sem gera sem mest gagn, það er t.d. mál þeirra sem til þekkja, að 3-4 hrognaholur í einhverri kvíslinni eða hliðaránni sé á við það sem 3-400 metrar geta framleitt í aðalánni,“ sagði Jón Magnús.