Hvað var í gangi á Iðu?

Veitt frá eyrinni í miðri ánni. Mynd Stefán Kristjánsson
Hvað var eiginlega málið með Iðu s.l. sumar? Á sama tíma og Stóra Laxá var með metveiði var vertíðin á Iðu einhver sú lélegasta í manna minnum.
Við vorum að ræða um Iðu við Stefán Kristjánsson hjá http://www.krafla.is/ í nýju veiðibúðinni hans á Höfðabakkanum. Stefán er með Iðu í blóðinu og hefur veitt þar frá barnæsku, enda sonur Kristjáns heitins Gíslasonar sem hannaði fjöldann allan af veiðnum flugum og veiddi um árabil á Iðu. Sjálfur hannaði Stefán hinn kyngimagnaða Kolskegg. Eftir virkilega góða vertíð á Iðu 2009 og frábæra veiði í Stóru Laxá í kjölfarið kom okkur á óvart þegar Stefán sagði okkur að vertíðin 2010 hefði verið jafn slök og raun bar vitni.
„Sjálfur varð ég ekki var á mínum veiðidögum. Fékk bara ekki högg og það hefur aldrei gerst fyrr. Veiðin virðist ekki hafa verið meiri en kannski 130-140 laxar og það sem menn kölluðu skot á liðnu sumri voru 8-10 laxar yfir daginn á þrjár stangir. Í góðu sumri á Iðu tekur því varla að tala um slíka veiði. Ég veit ekki fyrir víst hvað gerðist þarna, en auðvitað eru kenningar. Stóra Laxá var lengst af sumars vatnslítil og þá var efsti hluti veiðisvæðisins nánast dautt vatn og þegar maður óð niður allt veiðisvæðið, sem er glettilega langt, þá fundum við aldrei neina bolla eða bletti þar sem laxinn gæti hugsanlega stoppað og safnast saman. Veiðin virðist nánast hafa einskorðast við nokkra rigningardaga þegar lax hefur farið á hreyfingu og farið um svæðið, en hann virðist lítt eða ekkert hafa legið þar. Þá var meira af Stóru Laxárvatninu landmegin við eyrina sem menn aka jafnan út á, en jah, ég veit ekki. Þetta bara var ekki að gerast á Iðu,“ sagði Stefán.

Þarna er eyrin umflotin grunnuvatni, en sjá má glöggt skilin talsvert langt úti í á. Mynd Stefán Kristjánsson.
Þetta eru náttúrulega skrítnar fréttir því þegar Stóra Laxá er góð þá er venjulega sjóðandi heitt á Iðu, í það minnsta þegar skotin koma og þau geta verið stór. Veiðisvæðið á Iðu hefur breyst mikið í áranna rás og eitt sinn var veiðin nánast öll frá bakkanum því Stóra Laxá rann þá niður með suðurlandinu. Þá var besti veiðistaðurinn við svokallaðan Netás þar sem nú er steindautt vatn og ein og ein bleikja syndir um. Þá var ekkert verið að aka út á eyri í miðri ánni og veiða þar.
En menn spyrja sig auðvitað hvar allur þessi lax heldur sig ef hann er ekki á Iðu, því mest af laxinum í þessum haustgöngum í Stóru Laxá er það sem menn kalla gjarnan jökulleginn, þ.e.a.s. hann hefur tekið lit af jökulvatni og er bjartari en venjulega leginn fiskur, en augljóslega samt ekki nýgenginn. Stefán sagði að kenningarnar nefndu staði eins og Hvítá ofan við Iðu, jafnvel uppi í Gullfossgljúfrinu. Eða niður á Hömrum, þar sem Brúará kemur út í. Eða jafnvel á Gíslastöðum, en fáum sögum fer af því svæði eftir að Friðrik Þór Friðriksson fékk þar magnaða stórveiði á stórlöxum fyrir mörgum árum. Í kjölfarið tók SVFR svæðið á leigu, en lítið veiddist. SVFR hætti með leiguna og enginn hafði náð að kynnast svæðinu. Þar eru miklir flóar og mikið vatn. Þar gætu margir laxar auðveldlega haldið sig. En svarið við spurningunni, hvar hélt Iðulaxinn sig, er enn ósvarað.
