Cezary Fijalkovski hefur enn og aftur bent á það ójafnvægi sem orðið hefur í Þingvallavatni síðustu árin. Murtan horfin, bleikjan á undanhaldi, urriðinn að éta sig út á gaddinn. Margir eru sammála Cezary, en það er voðalega lítil umræða eða viðbrögð. Hér verið að tala um kannski merkilegasta silungsveiðivatn veraldar. Og þar ríkir neyð.
Fyrirsögnin er dramatísk og sótt í umfjöllun Cezary, „floating corpses“, fljótandi lík. Cezary hefur búið hér á landi um árabil og verið einn öflugasti stangaveiðimaður landins jafn lengi. Hann er ekki fiskifræðingur, en oft þarf ekki langskólamenntun til sjá hvað er að gerast í náttúrunni. Stundum þarf bara að fylgjast með og lesa í teiknin. Svo margt sem þau geta sagt frá.
Hann birtir myndband af því sem við getum með góðri samvisku kallað sláp. Þetta er afar stór urriði og svo horaður að hann má heita við dauðans dyr. Cezary hefur verið mikið að filma þarna og hann giskar á stærðina um meter. 100 cm. Þá gæti nú einhver sagt, jájá, þessi er bara að deyja úr elli. Og það er satt, jafnvel hinn langlífi urriði kemur að sínum lokadegi á endanum. En þeir sem þekkja til í vatninu vita að þó að þessi einstaki urriði sé kannski gamalmenni sem getur ekki étið lengur, þá er vandamálið þarna til staðar.
Menn geta sagt (og hafa sagt í samtölum við VoV) að vatnið nái jafnvægi aftur, náttúran geri það alltaf. Jú kannski, en gerir hún það alltaf? Nei. Og ef hún gerir það ekki, þá er það oftast vegna þess að mannanna verk eru með puttana að þvælast. Það má vel vera að vandamálið sé margþætt. Ekki dettur VoV til hugar að þykjast vera fiskifræðingur. En það er lógík í öllu ef hlustað er á náttúruna. Urriðanum var eytt. Svo var hann ræktaður aftur upp þannig að hann náði frábærum hæðum. Vatnið varð ein þekktasta urriðaparadís veraldar. Risar á risa ofan. Það mátti ekki drepa neitt og urriðinn át og át….murtuna fyrst, síðan smærri bleikjuna. Núna er lítið eftir af bleikju nema gamlar kusur. Þeir sem fara í pílagrímsferðirnar sínar að Öxará á haustin, bara til að horfa, hafa séð að enn er mikið af urriða, en þeir allra stærstu eru horfnir að mestu. Margir kannski af því að þeirra tími var kominn, ævikvöldinu lokið, en millistærðin af stóru fiskunum er líka fáliðaðri. Hafandi horft í hyljinu og í breiðurnar myndi VoV áætla að meðalvigtin hafi verið kannski 5-6 pund í staðinn fyrir all miklu hærri tölu hér fyrir ekkert allt of mörgum árum.
Nóg komið af intro, gefur Cezary orðið: „Síðustu árið hefur orðið 360 gráðu breyting á Þingvallavatni og er vatnið nú átulaust vatn fullt af fljótandi líkum. Fiskurinn á myndbandinu er um meter á lengd. Þessi fiskur mun eflaust deyja fljótlega eins og flestir stóru fiskanna í vatninu í seinni tíð. Engan mat að hafa. Ég hef verið að fylgjast grannt með vatninu og mörgum öðrum í 51 ár. Ég hef því miður séð allt of mörg dæmi um sams konar afskiptalaysi gagnvart veiðivötnum, t.d. í mið Evrópu. Vatnið mun því miður ekki ná fyrri styrk fyrr en bleikju- og murtustofnar hafa náð sér aftur á strik. Hlýnun jarðar er ekki að hjálpa til, né heldur of mikil friðun urriða. Það sem ég er að bera hér fram er ekki í þágu „veiðitúrisma“ og auk þess er lítil umfjöllun um þetta í fjölmiðlum, líklega vegna þess að það þykir ekki nógu merkilegt.“
Svo mörg voru þau orð Cezary’s og eins og við gátum um áður þá er þetta fjarri því í fyrsta skiptið sem hann ymprar á þessu og hvetur til aðgerða. Hvað þarf að koma til liggur því miður ekki fyrir, því allir vita hvert vandamálið er. Minnir svolítið á opna sjókvíaeldið, allir vita um vandann, en enginn gerir neitt, þ.e.a.s. enginn sem getur gert eitthvað. Það þarf kannski að fórna villtum íslenskum laxastofnum OG ísaldarurriðanum til þess að einhver vakni sem getur gripið í taumana.
