Gömlum fiskum fækkar – geldfiskum fjölgar

Bragi Svarrisson er hér með 94 cm sjóbirtingshrygnu úr Kerlingardalsá.

Hörðustu veiðiseggir horfa til 1.apríl. Þá hefst stangaveiðivertíðin. Mest er athyglin þá á slatta af sjóbirtingsám, en einnig opna þó nokkur svæði sem geyma staðbundinn silung. Hvers er að vænta og hvernig var 2024? Er sá maður til sem betra er að spyrja heldur en Magnús Jóhannsson fiskifræðingur hjá Hafró sem hefur sérstaka áherslu á suðurlandið…og þá um leið birtinginn.

Magnús Jóhannsson
Magnús Jóhannsson með glæsilegan sjóbirting. Ljósmynd Kolbrún Magnúsdóttir.

Magnús sagði í samtali við okkur að hann væri búinn að rýna í talsvert af gögnum frá síðasta ári, en þó vantaði enn skýrslur frá nokkrum svæðum. Sýndist honum að talan væri á líkum nótum og árið áður. Gefur Magnúsi orðið: „Ég var að fara yfir teljaragögn og veiðiskýrslur sem hafa borist frá aðalsjóbirtingsveiðivæði landsins, Skaftárhreppi. Enn vantar skýrslur frá nokkrum svæðum. Sýnist að veiðin hafi verið svipuð að fjölda til og árið áður. Svo virðist að stóru sjóbirtingunum fari fækkandi. Mér sýnist að nokkuð af geldfiski sé að koma inn í veiðina, byggt á teljaragögnum í Grenlæk, en ekki gott að segja hversu sterkir þeir árgangar verða.“

Þeir gömlu að tína tölunni…

Það er hægt að rýna í fleira. Við lok vertíðar í fyrra mátti sjá niðurstöður úr nokkrum svæðum. Þar var Tungulækur t.d. 46% betri en árið áður, Tungufljót hins vegar 33% lakara. Þar kom samt mikil hrota á allra síðustu dögunum og er slíkt ekki óþekkt frá Tungufljóti. Haust eitt fyrir all mörgum árum var t.d. nánast dautt, menn að landa fiski og fiski á stangli og lítið sást. Þeir sem lokuðu ánni 20.október það ár voru síðan staddir á brúnni neðst í ánni nálægt hádegi.. Skilyrði afar góð og sjá, röð eftir röð af sleggjum. Hundruð fiska. Fljótið er þekkt fyrir síðbunar göngur þó að menn séu yfirleitt byrjaðir að setja í birtina þegar líður á ágúst og kemur fram í september.

Magnús talar um að svo virðist sem að minna sé af stóru gömlu fiskunum. Þeir stærstu eru orðnir býsna gamlir og búnir að koma oft til hrygningar. Síðustu árin hafa veiðst allt af 100 cm risar, en lokaskýrslur úr þremur ám, Eldvatni, Tungulæk og Tungufljóti, sýna að tröllin hafi gefið eftir. Eldvatn var með 13 frá 90 og upp í 95 cm, Tungufljót fjóra og Tungulækur þrjá. 94 birtingur veiddist einnig í Kerlingardalsá austan við Vík,  Þá gefa meðallengdartölur einnig til kynna kynslóðarskiptin, Tungulækur með meðallengdina 58 cm og Tungufljót 65 cm. Geldfiskar geta orðið ansi vænir áður en hrygningarstússið tekur við hjá þeim. Mjög algeng stærð þeirra í afla er 45 til 55 cm og sumir fiskar jafnvel enn stærri. Rétt er að geta að sitthvað af tölulegu gögnunum var að finna á Anglng iQ.