Árið 1965, eða fyrir ríflega hálfri öld kom út mikið veiðibiblía eftir Bandaríkjamanninn A.J.McClane og hét hún hinu langa nafni: McClane‘s Standard Fishing Encyclopedia and International Angling Guide. McClane var á sinni tíð mikilsvirkur og virtur stangaveiðirithöfundur og liggja eftir hann margar veiðibækur. Árið 1965 var Ísland orðið löngu þekkt og laxveiðiárnar orðnar goðsagnir. Á þeim árum hafði heimsbyggðin hins vegar ekki uppgötvað enn, að hér væri einnig urriða og sjóbirtingsveiði á heimsmælikvarða.
En hvað um það, McClane ritaði að sjálfsögðu stútungskafla um Ísland, helstu árnar, land og þjóð og eitt og annað sem honum þótti merkilegt. Hann náði sér t.d. einkar vel á strik þegar hann lýsti íslenskum stangaveiðimönnum, en óhætt er að segja að þeir hafi all nokkrum sinnum fengið vel kryddaðar lýsingar á atferli sínu og háttum hjá erlendum gestum sem hingað komu til veiða. Við skulum skoða eitt og annað sem að hann hafði að segja það herrans ár 1965:
„Íslenskir laxar verða ekki jafn stórir og í norskum ám, en stærstu laxar úr mörgum ám hafa þó náð 30 til 35 pundum. En það sem á vantar í stærð bæta þeir upp með styrk og fjöri. Meðalstærðin er líklega um 9,5 pund og vegna þess hversu stutt vertíðin er, eru auknar líkur á því að reka í næygenginn lax og jafnvel eigi stærri en 6 til 8 punda nýrenningur er líklegur til að æða um allt með veiðimanninn í eftirdragi og góðar líkur eru á því að enda holdvotur upp fyrir haus áður en laxinum er náð. Nema náttúrulega að græjurnar séu það grófar að laxinn ráði ekki við þær. Sem er nákvæmlega það sem íslensku veiðimennirnir nota. Þeir beita hrikalegum stöngum, yfir 600 gramma þungum með 40 punda línu og veiða frá landi íklæddir togarabússum sem þeir kaupa niðri á höfn. Á ögurstundinni, þegar laxinum skal landað, grípa þeir í styrtluna og slengja laxinum 10 til 20 metra upp á bakkann, þar sem mestar líkur eru á því að laxarnir dauðroti sig með því að sprikla á grófum hraunnibbunum. Þegar erlendur gestur sýnir þeim 100 gramma nettu stöngina og tilkynnir að hann muni ráða við hvað sem bítur á, hlægja þeir sig máttlausa. Íslendingar eru miklir útivistarmenn og afar geðþekkir í öllum viðkynnum, en það hefur ekki enn hvarflað að þeim að veiða með þeim hætti að laxinn eigi snefil af tækifæri til að slíta sig lausan. Mjög fáir þeirra veiða á flugu, nema svona í og með. Þeir eru líklegri til að nota stóra þunga spæni þar sem lög og reglur banna ekki slíkt, sem hefur aftur leitt til þess að meira að segja bresku veiðigestirnir, sem kalla ekki allt ömmu sína í þungum stöngum og græjum, fyllast hryllingi yfir aðförunum og einns á þekktasti þeirra, hershöfðinginn R.N.Stewart hefur á prenti hvatt til þess að hver sá hylur sem Íslendingur hefur kastað í, fái langa og góða hvíld.“
Fleira skemmtilegt hrýtur af penna Bandaríkjamannsins, t.d. að „Laxamýri“ sé líklega besta laxveiðiá landsins og meðalþyngdin þar sé um 18 pund. Segir hann að Laxársérfræðingar hafi landað 20 til 30 slíkum löxum á einum degi þegar vel hefur látið.“ Þá er gaman hvernig hann lýsir aðbúnaði og mataræði. Íslenskur matur sé meira fyrir aðdáendur magns en gæða því íslenskir skammtar séu af „víkingahetju stærðum“. Þá gefur hann ekki mikið fyrir hótelflóruna í Reykjavík. Enungis Hótel Borg er nefnd á nafn, sem skásti kosturinn, og að Borgin standist samanburð við „góð, lítil þýsk sveitahótel.“
Svo mörg voru þau orð. Við kíkjum kannski á fleira sem McClane skrifaði síðar hér í ritinu, en látum þetta duga í bili.
