Fyrir skemmstu var frá því greint að lokað yrði á laxveiði á efsta veiðisvæði Sogsins, því sem kennt er við Syðri Brú. Aðalstaðurinn þar erhin fornfræga Landaklöpp. Á nýliðnu sumri kom upp þó nokkur umræða um lokanir á laxveiðiám, enda var víða afar lítið af laxi og tölur úr sumum ánum hreint út sagt skelfilegar.
Tölum aðeins um Sogið og Syðri Brú (Sporðaköst sögðu frá). Þar hefur aðeins verið veitt á eina stöng en svæðið samt oft að gefa á annað hundrað laxa í góðum árum. Þeir voru víst eitthvað um 30 síðasta sumar. Sogið hefur einmitt verið ein þeirra áa sem að mörgum hefur fundist að ætti að loka, eða í það minnsta grípa til róttækra aðgerða. Ástandið á Soginu er afleitt, en verður varla til lykta leitt fyrr en böndum er komið á skefjalausa netaveiði í jökulvatninu. Það er alveg dæmigert að stangaveiðimenn og eigendur bergvatna í vatnakerfum taki á sínu á meðan netakarlar halda bara áfram að moka upp laxi. Það eru kvótar eða algert V-S, eða að öllum stórlaxi sé slept. Annað agn en fluga bannað. Allt þetta hafa leigutakar, veiðimenn og eigendur bergvatna tekið á sig.
Á þessum slóðum er Brúará svo gott sem ónýt sem laxveiðiá, engum sögum fer af Litlu Laxá, en sú Stóra tórir enn og duglegir leigutakar þar eru í stórframvkæmdum að bæta við búsvæðum og greiða götu laxins á marga aðra vegu. En svo er bara mokað í netin. Einar Páll Garðarson, eða Palli í Veiðihúsinu, er einn leigutaka Syðri Brúar og hann deildi frétt Sporðakasta á FB síðu sinni. Þar tóku ýmsir til máls, m.a. Magnús Sigurðsson sem lengi var veiðivörður í Elliðaánum. Hann orðaði þetta ansi skemmtilega, að díla ekki við netin í Árnessýslu væri eins og að taka glasið af alkahólistanum en leyfa honum að halda flöskunni.
Það er nú varla beinlínis geðslegt að rifja upp sumar tölurnar frá síðasta sumri, nokkur átakanleg dæmi eru samt Laxá á Ásum 471, Víðidalsá 357, Vatnsdalsá 287, Sogið 168, Laugardalsá 145, Úlfarsá 132, Gljúfurá 117, Blanda 54, Miðá 84, Flekkan 55 osfrv…
En stöldrum við Gljúfurá því að umræðan um að loka ám byrjaði líklega þegar áin var aðeins að gefa lax og lax á stangli langt fram á sumar. Þann 27.ágúst hafði áin gefið 56 laxa og “stærsta” vikan hafði gefið 15 laxa á þrjár stangir. Augljóslega rættist eitthvað aðeins úr um haustið, en þegar þessar miðsumarstölur voru að berast sagði t.d. Gísli Ásgeirsson í samtali við VoV: “Hvað eru menn að hugsa? Hvers vegna er ánni ekki lokað?”
Og þar með hófust líflegar umræður. Og auðvitað fékk Gísli að heyra það að hann gæti nú trútt um talað, farandi fyrir fyrirtæki í eigu auðkýfingsins Jim Ratcliffe, á sama tíma og talað væri um að fjöldi veiðiréttareigenda beinlínis héldu býlum sínum á lífi með tekjum af laxveiði. Þá eru ótaldir leigutakarnir sem hafa af þessu atvinnu, leiðsögumenn, starfsfólk veiðihúsa osfrv. Hvað með allan þann pakka? En spurningin á móti er: Verður einhver lax eftir til að selja veiðimönnum? Það er grunnurinn í því sem Gísli var að segja.
Augljóst hlýtur þó að vera eftir þetta afleita laxasumar 2025. Meðalsumar 2024 og síðustu sumur þar á undan hvert öðru slakara þar sem botninum var náð á nýliðnu sumri.
Í fyrra komu hingað norskir froskmenn með alvæpi og ekki kom það til af góðu, allt fullt af eldislaxi í all mörgum ám og þeir að reyna að grisja sem flesta þeirra úr ánum. NASF fékk mannskap til að kíkja á nokkrar ár núna. Hingað komu kafarar sem voru í fyrra að slátra eldislaxi. Voru beðnir um samanburð á fjölda laxa nú og þá. Niðurstaða þeirra var að þar sem þeir stigu niður sundfiti var umtalsvert minna af laxi en í fyrra. Munaði sums staðar mjög miklu. Það þarf því að fylgjast vel með þessu, á sama tíma vaxa sjóbirtingsstofnar og hnúðlaxar koma í stórum flokkum annað hvert ár. Að loka ám? Varla er vit í að útiloka slíkt í náinn framtíð ef fram heldur sem horfir.
