Of mikið veitt í Soginu
Nokkrir af sérfræðingum VMSt hafa sent frá sér niðurstöður á rannsóknum á fiskistofnum og lífríki Sogsins. Þar virðist hafa verið veitt meira en stofninn þolir og vatnsborðshækkanir hafa valdið seiðum búsyfjum svo eitthvað sé nefnt.
Mynd Einar Falur.
Veiði í Soginu hefur verið vaxandi síðustu sumur og sennilegast má rekja það að flestu leyti til uppkaupa á netum í Ölfusá, en fleira gæti spilað inn í. Hvað sem því líður þá hefur þessi veiðiaukning kannski ekki endilega endurspeglað alla söguna um það sem er, og hefur verið, að gerast í lífríki Sogsins, en þar eru sem kunnugt er þrjár virkjanir og ein slík dygði til að hafa áhrif á lífríki árinnar. Hvað þá þrjár. En niðurstöður fiskifræðingana eru athyglisverðar, ekki hvað síst hversu léleg hrygning er í efsta hluta Sogsins, þá að líkindi eru á því að of mikið hafi verið veitt úr laxastofninum og ekki hvað síst, það sem þó flesta eða alla grunaði, að vatnsborðslækkanir hafa haft áhrif á seiðaframleiðslu. En kíkjum aðeins á úrdrátt úr frétt þeirra VMSt-manna
| „Allt frá árinu 1986 hefur vísitala seiðaþéttleika verið afar lág á efri hluta Sogs og bregður svo við að á efstu svæðum hafa laxaseiði vart fundist eftir árið 2000. Þéttleiki eins árs laxaseiða í Sogi hefur minnkað verulega á þeim tíma sem mælingar hafa staðið yfir. Þéttleiki þeirra hefur einnig minnkað í nálægum ám, en minnkunin er þó mest í Sogi. Aðalhrygningarsvæði laxa í Sogi er á Bíldsfellsbreiðu en annars staðar er hrygning dreifðari. Samanburður á dýpi niður á hrygningarhrauka laxa og lækkun vatnsborðs benda til þess að hluti hrauka geti farið á þurrt við lága vatnsstöðu. |
|
Gögn um tengsl hrygningar og nýliðunar Sogslaxa benda til þess að hrygning hafi verið takmarkandi þáttur fyrir nýliðun og seiðaframleiðslu allt frá 1970. Þetta er vísbending um að veitt hafi verið umfram veiðiþol stofnsins til langs tíma. Fækkun hefur orðið á fjölda stórlaxa (laxar sem dvelja tvö ár í sjó) í Sogi á síðustu áratugum líkt og annars staðar í laxveiðiám landsins, sem leggst á sveif með veiði og öðrum þáttum til minnkunar á nýliðun, en hver stórlaxahrygna hefur að jafnaði tvöfalt fleiri hrogn en smálaxahrygna. Hrygning virðist því hafa verið takmarkandi fyrir framleiðslu laxa í Sogi. Skoðun á áhrifum rennslissveiflna vegna reksturs vatnsaflsvirkjana í Sogi á seiðaþéttleika gaf neikvæða fylgni samanlagðs fjölda fyrirvaralausra útleysinga í Ljósafossvirkjun og Írafossvirkjun á árunum 1990–2006 við seiðaþéttleika eins árs laxaseiða ári síðar sem og tveggja ára laxaseiða tveimur árum síðar. Þetta bendir til þess að snöggar sveiflur í rennsli vegna reksturs virkjana, kunni að hafa áhrif á þéttleika laxaseiða og að þau áhrif séu mest á fyrsta ári.“ Sjá nánar á www.veidimal.is en þar er einnig að finna tengil inn á skýrsluna eins og hún leggur sig og þar er á ferðinni aldeilis tæmandi lesning um margt fróðlegt um Sogið. |