Innsýn í hnignun stórlaxa

Menn spá mikið í hnignun stórlaxa, en sem betur fer eru þeir ekki alveg horfnir enn. Þessi er úr Húseyjarkvísl. Því miður hefur myndakredit þessarar myndar glatast hjá okkur.
Menn tókust á um daginn vegan dráps á stórlöxum í Blöndu þegar áin var opnuð. Sigurður Guðjónsson hjá VMSt birti “ákall” til veiðimanna um að hlífa þeim og Þórarinn Sigþórsson tannlæknir, sem var meðal veiðimanna í Blöndu, svaraði fullum hálsi. Þetta fór m.a. fram á síðum fjölmiðla.
Þetta með Blöndu er aðeins hluti af umræðunni. Annar hluti er t.d. skefjalaust dráp á stórlöxum í net í Árnessýslu. Annars staðar er frá fornu fari hreinlega of lítið af stórlaxi í einstökum ám til að það skipti máli að friða þá, eða að þeir hafa meira og minna verið friðaðir með sleppiskyldu í mismörg ár.
En Þórarinn sagði í Moggagrein sinni að honum finndist að Sigurður Guðjónsson ætti að skoða gögnin sín áður en hann dæmdi menn með þessum hætti. Án þess að við ætlum að fella dóm um aðferðarfræði Sigurðar í þeim efnum að koma þessum boðskap á framfæri, þá má þó ætla að hann hafi einmitt skoðað gögnin sem hann hefur aðgang að og byggir á veiðiskýrslum sem ná áratugi aftur í tímann. Á þræði sem stofnað var til á http://www.veidi.is/ af þessu tilefni kom m.a. fram Þorsteinn Hafþórsson leiðsögumaður og veiðimaður í Blöndu til fjölda ára og tók í sama streng. Engan bilbug á stórlaxi hennar að finna. Við hér á VoV skiptum okkur eitthvað af umræðunni um daginn og tókum það skýrt fram um leið að við myndum ekki deila við menn sem hefðu reynslu og þekkingu af svæðinu.

Hér er súluritið af Norðlensku ánum og vissulega er ekkert grín að lesa úr þessu, en hver súluklasi stendur fyrir áratug þannig að sá sem er lengst t.h. er 2000 til 2009....en þessar töflur eru í meiri upplausn og stærra formi á www.vatnsdalsa.is og hvetjum við lesendur til að skoða þetta betur þar, undir fyrirsögninni Athyglisverðar upplýsingar, fjórða frétt að ofan í dag.....
Töflurnar
En það verður að teljast athyglisvert innlegg í þetta það sem fram kemur á súluritum þeim sem birt voru nýlega á heimasíðu leigutaka Vatnsdalsár, en sem kunnugt er þá eru þeir aðilar sporgöngumenn “veiða-sleppa” veiðiskapar og hafa stundað hann í Vatnsdalnum í mörg ár. Markmiðin þar hafa verið að gera ána sjálfbæra á nýjan leik og að vernda stórlax

Áætluð 17-18 punda hrygna losuð úr háfnum í Laxá í Aðaldal. Mynd gg.
Í umfjöllun http://www.vatnsdalsa.is/ eru tvö slík súlurit . Annað þeirra sýnir hlutfall stórlaxa af heildarveiði áa á Norðurlandi, m.a. Blöndu, á bilinu 1970 til 2009. Hitt sýnir sama samanburð og hlutföll þar sem Vatnsdalsá er borin saman við ár víða á Vesturlandi þar sem eitthvað var af stórlaxi í upphafi umrædds áratímabils. Má nefna Norðurá þar sem stórlax er í sögulegu lágmarki nú um stundir og Haffjarðará þar sem löngum hefur verið talað um síðasta alvöru vígi stórlaxa á Vesturlandi.
Súlurit þessi eru byggð á staðfestum tölum úr veiðiskýrslum sem liggja fyrir hjá Veiðimálastofnun. Þau sýna því miður að alls staðar hefur stórlax verið á hraðri niðurleið. Mishraðri vissulega. En alls staðar er kúrfan niður á við. Vatnsdælingar eru með minnsta hrunið, sé miðað við síðustu tíu árin, og geta státað af því að þar er niðursveiflan stopp í bili og þakka þeir veiðistjórnun sinni um það sem eðlilegt er. Þeir minna á að aldrei hafi verið búist við því að veiði myndi stóraukast með “veiða-sleppa” því veiðiálag á ár minnki verulega með banni á maðki og spæni. Það vinnist eitthvað upp með endurveiði slepptra laxa sem er um 20prósent í Vatnsdalsá samkvæmt athugunum, en fyrst og fremst sé áin orðin sjálfbær aftur með “veiða-sleppa” á þeim forsendum að dauður lax hrygni ekki.
Sumir telja að aukinn fjöldi smálaxa skekki myndina. Mynd gg.
Við höfum heyrt þá kenningu í þessum efnum að ekki sé að marka þessi bágu hlutföll vegna þess að fjöldi smálaxa sé orðinn svo mikill miðað við áður, að það skekki þessa mynd. Vissulega hefur verið metveiði byggð á smálaxi í mörgum af þessum ám síðustu 2-3 árin, en hér er um kúrfu að ræða sem nær aftur til 1970 og því er erfitt að kaupa þá kenningu. Og rétt að minna á, að þessi umræða fjallar ekki um almennt eða algert V-S, því flestir eru sammála um að fjölmargar ár þurfa ekki slíka vernd, svo ríflega eru þær birgar af smálaxi. Þetta fjallar eingöngu um þá möguleika sem eru í spilunum að bjarga stórlaxi, ef það er þá hægt.
Við fengum leyfi hjá http://www.vatnsdalsa.is/ til að birta töflurnar, en það verður að segjast eins og er, að þær skila sér betur á vef Vatnsdælinga og menn geta einnig lesið þar úttekt þeirra á tölunum með því að ýta á slóðina, fréttin er fjórða fréttin ofan frá í dag og ber fyrirsögnina Athyglisverða upplýsingar .
Töflurnar eiga ekkert skylt við ofsatrú á aðferðir, þær eru faglega unnar og einfaldlega mikilvægt innlegg í umræðu sem verður að vera málefnaleg.
