Eru tengslin endanlega rofin?

Þórdís Klara Bridde með smálaxahæng sem hún veiddi í opnun Norðurár í fyrra. Með henni er bóndi hennar Bjarni Júlíusson. Smálaxar hafa sést og veiðst snemma í júní í Norðurá og víðar síðustu árin.
Greint er frá því á vef SVFR í gær að árnefnd Norðurár hafi séð smálax á Brotinu þá um morguninn. Sú var tíðin að snemmgengnir smálaxar vissu á stórgöngur að sumri, en svo mjög hafa eðli laxagangna breyst hins einni ár að spurning er um slík tengsl í dag.
Þetta var haft eftir Jóni G. Baldvinssyni árnefndarformanni og sagði hann laxinn hafa legið í dauðafæri og ekki hafi verið um að villast hvers eðlis var. Menn rekja kenninguna um snemmgengna smálaxa til bóka Björns J.Blöndal frá Laugarholti sem var bóndi, rithöfundur, náttúrubarn og síðast en ekki síst gríðarlegur veiðimaður. Hann ritaði eitt sinn að smálax veiddur í byrjun veiðitíma vissi gjarnan á stórgöngur. Sama gilti um það ef stórir hængar veiddust í júní, þegar allur þorri laxa voru tveggja ára hrygnur. Slíkir hængar voru fremur fátíðir í júní en voru gjarnan yfir 12 pund. Nú til dags þykir ekkert merkilegt að veiða smálaxahæng í júní.
Gísli Tómas og Hallgrímur Gunnarsson, opnun Þverár fyrir þremur árum...og jú, tveir fallegr smálaxar komnir á þurrt.
Reynsla Björns var fyrst og fremst úr Borgarfjarðaránum og í hans tíð voru flestar ár þar í héraði með stórar og góðan stórlaxagöngur í bland við smálaxagöngur. Þá var þetta kaflaskipt í ánum, stórlaxinn kom á undan, mest af honum, smálaxinn á eftir. Þannig er það einnig nú til dags, gallinn er bara sá að þetta er ekki svipur hjá sjón með stórlaxagöngurnar. Þar sem áður voru torfur af fiski eru nú fáeinir fiskar og margir þeirra aðeins 8-9 pund. Það er meira en athyglisvert að á sama tíma og stórlaxagöngur á þessum slóðum hafa dalað jafn mikið og raun ber vitni þá hafa smálaxagöngur verið svo öflugar að hver metveiðitalan hefur komið fram í Borgarfjarðaránum hin seinni ár. Metveiði byggð á smálaxagöngum að lang mestu leyti. Það segir mönnum e.t.v. að umskiptin eru orðin svo að segja alger og að smálax snemmsumars viti jú á stórar smálaxagöngur seinna á vertíðinni, en einfaldlega vegna þess að þannig er „normið“ í dag.
Sem sagt enn eitt dæmið um að gamli tíminn er horfinn í tímans haf og kemur ekki aftur? Þetta á alls ekki að skila sér sem svartsýnisraus, stórlaxar eru jú að mestu horfnir af vestanverðu landinu en við getum þó glaðst yfir því að eiga gríðarlega öflugar smálaxagöngur og það er miklu betra en ekki neitt.
