EINSTAKIR ELDRI BORGARAR Í TUNGULÆK
Við höfum oftar en einu sinni sagt frá einu og öðru er varðar þá furðulegu veiðiá Tungulæk í Landbroti. Ríflega 2 kílómetra langa árspildu sem hýsir einhvern þann stærsta haug af sjóbirtingi sem fyrirfinnst á einum stað. Og ekki bara birting, því þarna eru líka stofnar sjó- og staðbundinnar bleikju, staðbundins urriða og laxa, auk þess sem furðufiskurinn laxbirtingur sést þarna ár hvert. Við hleruðum fyrir skemmstu, að tveir birtingar sem veiddust í klakveiði í ánni sl haust hefðu verið vægast sagt sérstakir…
Jóhannes Sturlaugsson fiskifræðingur hjá Laxfiskum ehf var Þórarni Kristinssyni eiganda Tungulækjar til aðstoðar við klakveiðina og veiddi yfir 100 stykki í nokkrum ferðum og sá ekki högg á vatni. Tvær sjóbirtingshrygnur vöktu meiri en litla athygli þegar lesið var af hreistri þeirra og sagði Jóhannes að vel gæti hann trúað að hér hefðu ákveðin met verið slegin. Sem sagt, tvær stórvaxnar hrygnur voru á meðal þeirra fiska sem teknir voru í klak 2005 í Tungulæk Landbroti og kom í ljós að frænkurnar voru í meira lagi lífsreyndar.
Önnur hrygnan var 80,3 cm löng og 12 ára gömul og hin var 14 ára og 86,3 cm löng. Báðar höfðu gengið sín síðustu 9 sumur í sjó í ætissleit svo sem sjóbirtinga er siður. Yngri hrygnan gekk í sjó í fyrsta sinn 3ja ára gömul og í kjölfar fjórðu sjóferðarinnar, þá 6 ára hrygndi hún í fyrsta sinn og árlega eftir það. Eldri hrygnan gekk ekki í sjó fyrr en 5 ára gömul og eftir 3ja sumar sitt í sjónum, þá 8 ára hrygndi hún í fyrsta sinn og síðan árlega eftir það. Vegna þess að þyngd hrygnanna var ekki mæld þá má geta þess til samanburðar að vænta má þess að smærri hrygnan hafi verið 10-12 pund (5-6 kg) og sú stærri 14-16 pund (7-8 kg). Hér er við hæfi að geta þess að stærsta sjóbirtingshrygna sem veiðst hefur hérlendis, a.m.k. á stöng veiddist Í Tungulæk fyrir fáeinum árum en sú var 100 cm löng og 23 pund að þyngd. Fróðlegt hefði verið að vita sögu þess ferlíkis. Það var Haraldur Eiríksson markaðsfulltrúi SVFR sem veiddi fiskinn á Grey Ghost straumflugu og var nauðugur einn kostur að drepa ferlíkið því að flugan stóð oní koki og blæddi úr. Sú hrygna var veidd að vori og á niðurleið enn á ný og guð má vita hvað hún var búin að fara margar ferðir í ljósi þess hversu miklu stærri hún var heldur en þær tvær sem hér um ræðir.
Menn hafa bent á að mikilvægt sé að sleppa vænum sjóbirtingum til að þeir geti viðhaldið stofnum sínum. Hér er komin staðreynd sem veldur því að menn geta ekki gefið sér að óvenjulega stór sjóbirtingur hljóti að vera orðinn svo gamall að hann sé kominn á grafarbakkann og þess vegna í lagi að slá hann af. Greinilegt er að þessi dýr eru bæði langlíf og lífseig. Þetta má þó ekki skoðast sem predikun og velur að sjálfsögðu hver fyrir sig hvort hann hirðir eða drepur innan ramma þeirra reglna sem gilda hverju sinni.
Hér að ofan er mynd af tröllinu sem Haraldur Eiríksson veiddi í Tungulæk að vori fyrir fáum árum og er óhætt að segja að breiddin á fiskinum sé með ólíkindum. Hvað skyldi hún hafa vegið með hrognum og fullu holdi haustið áður? Hvað var hún gömul og hversu oft hafði hún hrygnt miðað við smærri systur hennar sem nefndar eru hér að ofan. Það er Ingigerður Guðmundsdóttir, eiginkona Haraldar, sem heldur á fiskinum, en í baksýn er Eldhúshylurinn í Tungulæk.
.JPG)
