Sögur af sumri: Urriði með allt á hreinu.....og fleira
Sumarnótt á Arnarvatnsheiði. Mynd Egill.
Nýjasta inleggið í Sögur frá sumri kemur frá lesanda Geir Thorsteinssyni, silungsveiðimanni af Guðs náð og af frásögn hans má sjá, eins og fleiri hafa eflaust upplifað, að eitt og annað í atferli laxfiska verður varla útskýrt sem blind eðlishvöt. Geir, gerðu svo vel:
"Ég er viss um að hérna skiptast menn í tvo hópa og sá hópurinn sennilega stærri sem telur það fjarstæðu að fiskar geti hugsað. Ég var líka í þeim hópi, eða þá að ég hafði ekki leitt hugann sérstaklega að þessu máli. Það hafði eiginlega aldrei komið upp sem sérstök spurning. Auðvitað hafði ég sannreynt að það var ekki sama hvernig veitt var með hverju hvar og hvenær.
Það voru fyrir mér sannindi og reynsla áranna hafði sýnt fram á að oftar var betra að veiða á einhverjum stað á ákveðnum tíma á ákveðinn hátt með ákveðinni aðferð með ákveðinni flugu.
Ein af mörgum gjöfulum ám Arnarvatnsheiðar. Mynd Gústaf Gústafsson.
En að fiskur gæti hugsað og dregið ályktanir var alveg ný vídd í veiðiskapnum. Ég hef að vísu aðeins eitt dæmi til sönnunar, en ætla að biðja þig lesandi góður að koma með mér í huganum og skoða þennan atburð með mér.
Ég veit ekki hvort staðurinn skiptir máli, en þar sem menn segja að hjá mannfólkinu skipti máli hverra manna það er og hvaðan þeir koma, þá er réttara að það komi hér fram að umrætt atvik gerðist á miðri Arnarvatnsheiðinni. Langt frá öllum slóðum og umræddur fiskur var urriði.
Jónsmessunótt, Var það kannski skýringin? Einhver fallegasti tími ársins til þess að vera úti í náttúrunni með stöng og veiðigleði í hjarta við björtustu birtu nætur. Áin rann lítil og tær á milli tveggja smávatna. Á einstaka stað breiddi hún úr sér og myndaði lón en á öðrum stöðum þrengdi að svo straumur varð meiri.
Ég var búinn að fá nokkra fiska á ferð minni niður eftir ánni og var sæll og glaður. Ekki fann ég fyrir syfju né þreytu. Sólin farin að hækka sig og álftarhjón með unga sína kjöguðu rólega í burtu frá mér.
Enn af sumarnóttum á Heiðinni. Þarna eru menn reyndar aðv eiða í Skammá, skammt frá ósnum við Arnarvatn Stóra. Mynd Gústaf Gústafsson.
Stór steinn var í miðri ánni, flatur að ofan og rétt vatnaði yfir hann allann. Hann var á að giska einn og hálfur metri á lengd og meter á breidd. Nokkrir sentímetrar af vatni flutu yfir steininn nægjanlega mikið þó til þess að ég taldi öruggt að kasta alveg yfir í álinn hinu meginn við steininn og draga fluguna yfir hann án þess að festa. Þetta geri ég.
Flugan lendir við bakkann á móti og ég byrja að draga inn. Þá kemur gára á yfirborðið og ég sé að fiskur er á eftir flugunni, en ég er kominn með hana yfir steininn og hugsa með mér að klára bara að taka fluguna inn og veiða alla leið. Það væri alltaf hægt að kasta aftur á þennan sem hafði sýnt flugunni áhuga. Sem ég dreg fluguna yfir steininn, þá sé ég að aldan frá fiskinum, sem elt hafði fluguna, stefnir nú niður fyrir steininn. Ég held áfram að draga inn. Aldan breytir um stefnu og sveigir fyrir endann á steininum og uppeftir og stefnir nú beint á fluguna mína. Svo tekur hann !
Hvað hafði gerst ? Fiskurinn sá að agnið fór yfir steininn og það var of grunnt fyrir hann, svo hann ákvað að fara í sveig niðurfyrir steininn og ná agninu hinu meginn. Ég tel alveg víst að ekki hafi verið mögulegt fyrir fiskinn að sjá fluguna allann tímann. Þannig að hann hefur orðið að álykta líka og reikna út hvar hún yrði hinu megin við steinin miðað við stefnu og hraða.
Margir urriðar eru að sjá óvitlausir. Mynd Jón Eyfjörð.
Þetta er kannski lygasögu líkast en hvað finnst þér? Þú gætir kannski prófað þetta sjálfur, því þessi “vitringur” er að því að ég best veit, ennþá lifandi og væntanlega heldur stærri en þessi rúm 2 pd. að þyngd og bíður eftir þér í algleymisvíðáttu Arnarvatnsheiðarinnar."
Þetta var sem sagt frásögn Geirs Thorsteinssonar af útpældum urriða. Við þetta má bæta að margir stangaveiðimen hafa löngum haldið fram að urriði sé greindari heldur en laxinn, sagt þó með fullri virðingu fyrir laxinum. En það var nefnilega við lestur sögu Geirs, að það rifjuðust upp fyrir ritstjóra tvær frásagnir veiðimanna af því að laxar sýndu ekki slíka útsjónarsemi er þeir eltu flugu. En kannski stafaði það af því að þeir höfðu verið sturlaðir svo gersamlega að þeir hættu að „hugsa“?
Í öðru tilvikinu var það gamall veiðifélagi fyrr á árum, Logi Guðbrandsson lögmaður, sem var að veiða í Gljúfurá í Borgarfirði. Ég man ekki lengur í hvaða hyl, en í þessari ferð hafði Loga gengið bölvanlega, verið óheppinn með afbrigðum og misst hvern laxinn af öðrum og tapað tökum af ýmsum ástæðum. Var óheppnishrinan orðin með ólíkindum þegar þetta atvik gerðist og þótti mönnum með því að hámarki óheppni veiðimannsins væri náð.
EFI í MIðfjarðará 2005, í sama túr og hann atti kappi við reiða laxinn í Túnhyl. Mynd Sigurður Árni Sigurðsson.
Logi var sem sagt að veiða í hyl einum og lax sýndi áhuga. Hver flugan af annarri sveif yfir laxinum og hann var greinilega að fara af taugum. Samt hafði hann ekki tekið af skarið, þar til að stór luraleg yfirborðstúpa sigldi yfir hann. Þá brást hann hart við og elti í blindri reiði.....en túpan fór þá fyrir stein. Og laxinn synti af krafti beint á steininn, róaðist við það (eða vankaðist) og lónaði aftur út í bæli sitt. Eftir það sýndi hann flugunni engann áhuga.
Og síðan var það hin sagan. Hún er af félaga okkar Einari Fal ljósmyndara og blaðamanni sem var eitt sinn snemma í júlí í Miðfjarðará. Hann kom að Túnhyl og sá lax við stein. Hann hafði kíkt í hylinn klukkutíma fyrr en þá var laxinn þar ekki, þannig að EFI hugsaði sér gott til glóðarinnar að ná þessum nýskriðna göngufiski. Eftir nokkur rennsli með einhverjum flugum gerðist ekkert, en þá fór út lítill Sunrey með keiluhaus. EFI ætlaði að reyna að reyta fiskinn til reiði með því að kasta örfáum köstum hverju sinni og strippa hratt yfir hann. Gera síðan hlé eftir hver þrjú köst.
Þetta hreif. Laxinn ókyrrðist fljótt og í einu kastinu kom hann brjálaður á eftir flugunni.....og synti beint á stein skammt frá landi er flugan fór fyrir hann. Þessi frásögn hefur þó annan endi heldur en hjá félaga Loga, því þessi lax varð bara reiðari eftir óhappið og negldi fluguna í næsta kasti. Og var landað eftir snarpa glímu!