Sögur af sumri: Einn með sjálfum sér í óbyggðunum

27.1.2010

 

Þessi mynd er augljóslega ofan af Arnarvatnsheiði, en hvar nákvæmlega...hmmm, Eiríksjökull sést víða að og hálendið á þessum slóðum er morandi í vötnum og ám. Þessi mynd er þó ekki frá ánni sem sagt er frá. Mynd Jón Eyfjörð.

Við náðum sögu af sumri upp úr einum kunningja okkar gegn því að hann léti ekki nafnið sitt og ekki vildi hann heldur nefna veiðistaðinn. Segir hann ekki þola mikið álag og auk þess séu slíkar perlur til um allt land og á ólíklegum stöðum. Þær eru margar á fáförnum slóðum og lítt reyndum.

Sagan er af silungsveiðum. Þeim fjölgar alltaf meira og meira sem sækja í frelsið og minni kostnaðinn sem fylgir silungsveiði. Menn eru ekki klukkuþrælar eins og í mörgum laxveiðiám og það finnst mörgum aðlaðandi. Það er ekki vafi að víða um land eru algerar veiðiparadísir sem að fáir eða í mörgum tilvikum engir vita um. Það er vaxandi hópur sem gerir í því að skoða nýjar lendur á hverju sumri. Gefa sér tíma, planleggja göngur og jeppaskrölt. Finna vötn og ár sem renna úr þeim og í. Sumir labba mikið og þeir fá oft bestu veiðina. Stundum finna menn ekki neitt, stundum bara nokkra titti. En stundum finna menn ótrúlega veiðistaði og stóra fiska.

Nobblerar virka oft vel á óbyggðasilunga. Mynd Jón Eyfjörð.

Þetta er slík saga. Þetta er meðalstór á og hún er norðan heiða. Meira megum við ekki segja, en ofan allra laxveiðisvæða í henni er talinn vera silungur víða. Ekki kannski svakalegt magn, en þeim mun vænni fiskar fyrir þá sem nenna að ganga upp á þau býtti að setja kannski ekki í kvikindi. Upp með ánni liggur veiðivegur, en þegar komið er upp fyrir laxveiðisvæðin fjarlægist vegurinn ána, hann breytist í slóða og verður grýttari og verri viðureignar eftir því sem ofar dregur.

Sögumaður okkar stoppaði bíl sinn rétt ofan við efsta laxveiðistað. Gekk síðan inn í heiðina, fylgdi slóðanum fyrst, en er honum þótti hann fjarlægjast ána um of, fann hann bestu leiðirnar yfir mýrar og móa. Og þannig gekk hann dýpra og dýpra inn í heiðarlöndin og gekk hann með örstuttum vatnssopahléum í ríflega fimm klukkutíma og leit aldrei á ána. Planið var að labba til baka, þræða þá ána og gefa sér tíma. Ef dagur kæmi að kveldi, þá var hann með álpoka í bakpokanum. Hann ætlaði þá einfaldlega að finna skjólgóðan stað milli þúfna og fá sér 3-4 stunda kríu. Veðurspáin var góð.

Veiðimenn í óbyggðagöngu norðanlands. Mynd Jón Eyfjörð.

Veiðarfærin voru einföld. Ein Sage sexa. Auka taumefni og tvö flugubox, annað með púpum og hitt með straumflugum. Síðan léttur matur og drykkur og lítil bakpoki sem rúmaði föt til skiptana. Í pokanum var líka plastpoki með nokkrum kolum og annar með nokkrum forsoðnum kartöflum og álpappír og lítil grillgrind

Þegar okkar maður ákvað að snúa sér að ánni vissi hann ekki hvort að vit væri í að halda jafnvel enn ofar. Hann einfaldlega mat það svo að þetta væri orðið gott. Á þessum slóðum var áin öll umfangsminni heldur en neðar, enda áttu eftir að koma í hana allskonar sprænur.

Nú er skemmst frá að segja að röltið til baka hófst. Á löngum köflum voru veiðileysur, en alltaf eitthvað að sjá sem gladdi augað. Sendlingur með unga sína, einnig hávella með ungviði á ánni.  Blómskrúð öræfanna, falleg sýn til fjalla í fjarska og kyrrð og friður óbyggðanna. Áin skiptist á milli grunnra gilja og sléttlendis þar sem var mýrlent fjær ánni, en harðbalabakkar með henni.  Á þeim slóðum var áin hægari, en hraðari í giljunum. Þarna gat verið bæði urriði og bleikja, hafði okkar manni verið sagt, en stundum liðu einhver ár milli þess að einhver fór til að reyna.

 Í einum bakkahylnum, mjög ofarlega, landaði hann 3 bleikjum, einni 3 punda og tveimur 5 punda! Þær tóku appelsínugulan Nobbler, lítinn, á sökkenda, enda hylurinn hægur og djúpur. Þó að aflinn hefði ekki verið meiri hefði okkar maður verið sáttur.

Rjúpur eru tíðar í heiðarlöndunum.

Hann sleppti þessum fiskum öllum, vissi ekki hvað hann yrði lengi til byggða og þetta hefði verið þung byrði.

Í fyrsta gilinu af þremur sem hann fór í gegn um voru margir veiðilegir pottar, smáfossabreiður og strengir. Í nokkrum þeirra tíndi hann upp 1,5 til ríflega 2 punda urriða og á einni breiðunni neðan við lítinn foss landaði hann ca 4 punda urriða og missti annan mun stærri sem sleit 8 punda tauminn þegar hann náði að krækja fyrir stein.

 Svona hélt þetta áfram, urriði í giljunum og bleikjur í hægari hyljunum á sléttlendinu. Þær smækkuðu aðeins er neðar dró, einn hylurinn gaf honum átta bleikjur, þær voru á bilinu 2 til 4 pund, en flestar ca 2,5 til 3 pund. Þær komu allar á Nobblerinn.

Og það eru heiðlóur líka.

Hann reyndi andstreymisveiði með púpum eftir að hafa landað nokkrum á straumfluguna, en það gekk ekki, en nokkrir í viðbót náðust á land þegar Nobblerinn fór aftur út. Einn urriði kom líka úr þeim hyl. Hann var áætlaður 8-9 pund og kom þegar veiðimaður reyndi stóran þyngdan Starburst Black Ghost þar sem hylurin var dýpstur og þar var líka mikill holbakki sem okkar maður reyndi að setja fluguna lúshægt fram hjá á sem mestu dýpi. Viðureignin við þennan höfðingja stóð í um 20 mínútur og gekk mikið á.

Væn öræfableikja. Mynd gg.

Þetta fór eins og okkar mann grunaði, tíminn var gleymdur og álpokinn kom í góðar þarfir, en þó ekki fyrr en hann hafði hlaðið upp nokkrum steinum og kveikt upp í kolunum. Hann grillaði sér 2 punda bleikju sem hann hafði drepið, hitaði kartöflurnar í álpappír og borðaði nægju sína. En það var erfitt að sofna þessa kyrru björtu sumarnótt. Tófa gaggaði furðu nærri og af og til heyrði hann kvak heiðagæsa sem hann grunaði að ættu óðul neðar með ánni. Og úr álpokanum fylgdist hann með mink að veiðum við ána, enda lá okkar maður milli þúfna aðeins um 20-30 metra frá árbakkanum. Minkurinn stökk hvað eftir annað út í ána, synti með bakkanum og kom uppúr aftur. Veiðimaður fylgdist með úr litlum sjónauka og sá hann tvisvar koma uppúr með smásilunga.

Það var ekki litið á klukku, aðeins fundið á sér að mál væri að fara á fætur og halda af stað. Niðri í byggð hefði klukkan líklega verið 4-5 að morgni. Ein samloka og vatnsslurkur og síðan haldið af stað. Nú var meira gengið en stoppað og veitt. Ekki vegna þess að það væru ekki fallegir veiðistaðir við hendina, heldur var veiðimaður þessi orðinn æði saddur. En það var þó aðeins dýft í.

Þessi er sprelllifandi...og vænn er hann. Mynd gg.

Einn hylur gaf honum 5-6 punda urriða. Bleikjan var nú að mestu horfin úr aflanum, en urriðinn var víða, og stærðin svipuð og ofar. Mikið í kringum 1,5 til 2 pund.  Hann drap eina 5-6 slíka, ætlaði með þá í reykhús þegar heim kæmi, sem hann og gerði. Þegar styttist í bílinn fór áin ofan í talsvert gljúfur og ákvað veiðimaður að fylgja þá gljúfurbarminum en ekki ánni. Þar ofan af horfði hann ofan í fálkahreiður í hömrunum með tveimur ungum sem voru orðnir býsna stálpaðir. Ekki sá hann fullorðnu fuglana, þeir hafa verið að veiðum á heiðunum. En rjúpnaræflar voru hér og þar, í hreiðrinu, nálægt því og á gljúfurbarminum.

Neðan við gilið kom grýttur kafli og göngulandið var ekki síður grýtt en árfarvegurinn. Þarna var lítið um veiðistaði og áður en varði glitti í bílinn í morgunsólinni, en í uppsiglingu var bjartur og fagur sumardagur.

Stálpaðir fálkaungar í hreiðri.

Þegar að bílnum var komið, leit hann á klukkuna í bílnum. Hún hafði verið um 9 að morgni þegar hann yfirgaf bílinn og það var engu líkara en að tíminn hefði staðið kyrr, því klukkan var níu. Veiðiferðin hafði staðið yfir í einn sólarhring

Okkar maður rölti nú niður að á, fækkaði fötum og skvetti á sig köldu vatninu. Náði af sér mesta göngusvitanum og rykinu. Hafði fataskipti og lagði sig um stund í móanum skammt frá bílnum. Svaf um tíma, en fletti síðan á stafrænu myndavélinni sinni og  undraðist allt það myndefni sem hann hafði rekist á og fest í minnið. Fiskar, fuglar, grös, blóm og fjöll í fjarska. Hann langaði jafnvel meira að labba af stað aftur inn á heiðar heldur en að aka til byggða.