Nokkrar góðar á endasprettinum
Nú styttist mjög í vertíðarbyrjun og verður að segja að við hér á VoV erum með ýmislegt á prjónunum sem við ætlum að mjatla inn á vefinn okkar á næstu vikum og mánuðum, lesendumokkar vonandi til gleði, enda er hugunin að gera vefinn skemmtilegri. Vegna þessa alls, þá er kannski dálítið lítið hugað að uppfærslum, en á meðan menn sitja og bíða, horfa á vorið vaxa og dafna útum gluggann og pæla í því hvert fyrsti túrinn verði farinn, ætlum við að rifja upp eitthvað af veiðisögum frá fyrri vertíðum.

Veiðimaður einn fór í leit að sínum fyrsta laxi austur á Tannastaðatanga í septembermánuði. Hann hreppti snældubrjálað veður, rok, rigningu og tilheyrandi, sem hefði gert jafnvel reyndum veiðimanni erfitt um vik að valda fluguveiðum, hvað þá byrjanda, en hann ætlaði sér einmitt að veiða á flugu þessi kappi. Hann hvarf þó frá því við svo búið og setti saman kaststöng, beitti maðki og raðaði gormasökkum á línuna. Út flaug síðan knippið og einhvers staðar ofan í brimsköflunum var skyndilega rifið í og fiskur greinilega fastur hinu megin. En átökin gerðust fljótt hin undarlegustu. Fiskurinn tók gríðarlega roku, en stoppaði síðan , eins og allt væri orðið pikkfast í botni og fór örvæntingarhrollur um veiðimanninn, ekki síst þar sem hann sá mikla gróðurflekki fljóta með straumnum og hann fann að eitthvað af þeim hlössum var að festa sig á línuna.
Nokkurn vegin þegar veiðimaðurinn hafði gefið frá sér alla von var skyndilega allt að gerast aftur, ný brjáluð roka og svo aftur fast líkt og fyrr. Þetta var ekki einleikið. Þriðja sinnið endurtók leikurinn sig, kraftmikil roka og svo allt rótfast.
En eftir þriðja skiptið var þó breyting, skyndilega var lát á fiskinum og gekk nú skyndilega greiðlega að ná inn línu og endaði með því að fiskurinn valt upp í flæðarmálið og nánast fauk þaðan í rokinu útí móa. Laxinn var sem sagt kominn á land og sjá, þetta var fallegur fiskur, ca 7 punda hængur, bjartur eins og á hásumarsdegi. Hann hafði hins vegar aldrei snert orminn með kjafti sínum. Línan hafði hins vegar vafist um styrtluna og öngullinn síðan húkkast í einn vafninginn, þannig að þessi fiskur hefði aldrei sloppið nema að línan slitnaði. Þetta hlýtur að hafa verið einhver allra feigasti lax þess sumars og skyndilega stóð þarna nýbakaður veiðimaður sem var nýbúinn að landa sínum fyrsta laxi og hafði enn ekki hugmynd um hvernig tilfinning það væri að setja í lax.

Hér er önnur lítil veiðisaga sem rifjaðist nýverið upp: Sá er þetta ritar varð vitni að nokkru í fari laxa í Vesturá í Miðfirði eitt sumarið sem vart getur talist annað en gáfur eða þá eitthvað í þá veru frá laxafræðilegu sjónarhorni.
Ég átti neðri hluta Vesturár á morgunvakt og þetta var 27.júlí. Loksins var komið boðlegt vatn eftir langvarandi þurrka, en laxinn ekkert farinn að dreifa sér enn af viti. Var í haug í Arnadísarhyl og góðum hrúgum í Hlíðarfossi og Túnhyl. Þó var aðeins að byrja hreyfing. Fyrst kom ég að Hlíðarfossi og hugaði fyrst að V-inu neðst. Þar var einn ca 4 punda lax, en er ég kastaði hits-túpu að honum sá ég útundan mér hvar tveir til viðbótar sveimuðu til og frá á dýpinu rétt fyrir ofan mig. Höfðu þeir greinilega sakkað niður eftir, ofan að , eftir að ég byrjaði kasta, því enginn lax var þarna sjáanlegur þegar ég óð í færi við smálaxinn fyrrgreinda.
Að þessir laxar birtust þarna fyrir ofan mig virtist hafa áhrif á þann litla staka á brotinu, því hann þaut allt í einu upp ána og slóst í hóp með þeim tveimur sem þar voru fyrir. Horfði ég nú nokkuð pirraður á þá þrjá sveima til og frá fyrir ofan mig. Ég skoðaði nú þessa þaxa betur, einn þeirra var vænn, kannski 12 pundari, en hinir báðir litlir stubbar.

En þetta var ekki að gera sig, þannig að ég læddist upp eftir og lét fluguna skauta um hríð yfir líklegu stöðunum í Hlíðarfossinum sjálfum. Ekki gekk það upp heldur, þannig að ég fikraði mig neðar og læddist ofurvarlega að brotinu á ný, ef vera skyldi að þar væri aftur kominn lax. Ekki var það reyndar, en er ég var í þeim athugunum tók ég eftir því að laxarnir þrír höfðu sakkað niður eftir aftur. Fór nú ekki á milli mála að eftir mér var tekið og með mér var fylgst.
Þá var það Hlíðarfossbreiðan. Hún var á mörkunum að halda fiski og ég hvorki sá eða varð var við fisk er ég kastaði flugunni frá harðastreng og niður á brot. Vel sá ég í hylinn og ekkert lífsmark var að sjá. En samt, alveg blá-neðst, nánast með sporðinn hangandi fram af brotinu, var allt í einu kominn nýr lax. Fimm mínútum áður var hann ekki þar, þannig að þessi taldist vera í dauðafæri. Þessi var líka lítill og hefði þurft bilaða vigt, sporðatog og ósannindi til að hysja hann í 4 pund. En stór eða smár skipti hér engu máli, lax var lax og ritstjórinn enn laxlaus.

Út flaug hitstúpan og þetta ætlaði að virka. Í fyrsta kasti iðaði laxinn allur. Kast númer tvo var gerræðislegt og óvandað og skilaði engu, en í þriðja kasti og fjórða færðist laxinn allur í aukana og elti einbeittur í því fjórða. Báðir orðnir verulega æstir á þessum tímapunkti og upp sveiflaðist stöngin til að lenda túpunni fyrir ofan laxinn í fimmta skiptið. En þá gerðist það.....línan og flugan voru enn í bakkastinu þegar hreyfing var skynjuð fyrir ofan mig.
Skyndilega komu þrír laxar bókstaflega vaðandi niður ána að ofan, einn vænn og tveir tittir, og létu ófriðlega allt í kringum þann nýkomna, syntu utaní hann og þversogkruss með boðaföllum. Flugan lenti vissulega á sínum stað, svona vélrænt, en er hún tók slaginn sem átti að skila tökunni, voru laxarnir fjórir allir að bruna upp ána og ég fylgdi þeim með augunum uppúr hylnum og stóðu af þeim gusurnar er þeir fóru inn á brotið.
Ég stóð þarna eftir lamaður og horfði eins og naut á nývirki á brotið. Þar rann nú bara vatnið tært að vanda og engan fisk að sjá. Ég drattaðist þá upp eftir aftur og sjá, í grænu dýpinu neðst í stokkinum sveimuðu fjórir laxar, einn vænn og þrír litlir.

Hér er önnur. Sama sumarið og ritstjóri tapaði í gáfnastríði fyrir laxi gerðist skemmtilegt atvik í Laxá í Kjós. Það má færa rök fyrir því að veiðimenn þurfi ekkert á öllum þessum afla að halda nú orðið, þetta snúist ekki lengur um að færa björg í bú. Öðru máli gildir um önnur dýr merkurinnar, fiðurfé og ferfætlinga sem alltaf þurfa að hafa allar klær úti til að lifa af. Þannig var það með máfinn sem sat á klöppum fyrir neðan Fossbreiðuna. Það fylgir ekki sögunni hvort um svartbak eða sílamáf var að ræða, en eðli sögunnar samkvæmt skiptir það ekki nokkru máli. Fuglinn var á veiðum og fylgdist vandlega með umhverfi sínu. Loks var hreyfing og í þetta skipti var það ekki gönguseiði eða fuglsungi, heldur öllu stærri og glæsilegri biti, það var nefnilega vænn lax að brölta yfir grynningar og gekk illa, enda lítið vatn í ánni.
Þessir stóru máfar kunna sitt fag og á svipstundu var laxinn með tapaða stöðu, kominn nánast á þurrt og máfsi byrjaður að ganga frá honum. En veiðimaður einn hafði fylgst vandlega með gangi mála og þar sem hann var sjálfur fisklaus, öslaði hann ána og rak máfinn í burtu. Var sá fiðraði afar óhress með þær lyktir og gerði aðsúg að veiðimanni, en sá lét ekki buga sig, hirti laxinn upp af klöppunum og óð aftur til baka. Veiðimaður sá það strax og hann kom yfir ána og tók laxinn, að þetta var með ólíkindum vænn fiskur og þegar hann var veginn í veiðihúsinu í hádeginu reyndist hann 18 pund. Lengi frama af sumri var þetta stærsti laxinn úr ánni, en seint um haustið kom einn 19 punda á land og skákaði laxinum niður í annað sætið.

Og þetta sama sumar var Þórarinn Sveinsson læknir að veiðum á Breiðunni í Langá á Mýrum. Nóg var af laxi, stundum 2-3 á lofti í einu, en enginn fiskur að taka, þangað til að eitthvað gerðist og breyttist og eitt kastið var það drýgsta sem Þórarinn hafði nokkru sinni tekið: Það tók sem sagt lax míkrótúpu læknisins, stökk og var af. Þórarinn náði ekki að hreyfa fluguna áður en að annar lax greip hana, tók roku, stökk og var af. Um leið snaraði sér þriðji laxinn á fluguna, tók roku niður breiðuna, stökk og var af. Í þetta skipti lá flugan dauð í vatninu langleiðina niður að broti...og auðvitað kom þar fjórði laxinn askvaðandi og negldi hana. Í þetta skipti fór betur og Þórarinn landaði stuttu seinna falegri 5 punda hrygnu. Þórarinn var kominn í svo gott skap af þessu öllu saman, að hann gaf laxinum líf og taldi sig ekki muna eftir því að hafa fyrr heyrt um að nokkur maður hefði sett í fjóra laxa í sama kastinu áður.
